پیترسپ (Pitarasp) در متون اساطیری و تاریخی ایران باستان به عنوان یکی از چهرههای مهم در نسبنامه پیامبر زرتشت شناخته میشود و نقش او بیشتر در جایگاه خانوادگی و تبارشناسی دینی و اسطورهای مطرح است. بر اساس روایتهای کهن، او پدر پوروشسپ و در نتیجه پدربزرگ اشو زرتشت محسوب میشود و به همین دلیل جایگاه او در زنجیره نسبی پیامبر زرتشتیان اهمیت ویژهای دارد. نام او در برخی منابع به صورت «فذراسپ» نیز آمده است و این تفاوت در ضبط نام، ناشی از انتقال شفاهی و تغییرات زبانی در طول زمان است. در سنتهای پهلوی، این شخصیت با صورت «پئیتراسپ» شناخته میشود که بیانگر ریشه کهن این نام در زبانهای ایرانی میانه است. پیترسپ به خاندان اسپنتمان نسبت داده میشود که یکی از خاندانهای مهم در روایتهای اسطورهای ایران باستان به شمار میرود. این خاندان در برخی منابع با تبارهای اسطورهای و حتی پیوندهایی با شاهان پیشدادی مانند فریدون مرتبط دانسته شده است که نشاندهنده درهمتنیدگی اسطوره و تاریخ در این روایات است. نقش اصلی پیترسپ در منابع موجود، نه به عنوان یک شخصیت سیاسی یا تاریخی مستقل، بلکه به عنوان حلقهای در زنجیره نسبی زرتشت تعریف میشود. اهمیت او بیشتر در چارچوب مطالعات دینی و اسطورهشناسی ایران باستان قابل بررسی است، جایی که نسب پیامبران و شخصیتهای مقدس از اهمیت ویژهای برخوردار است. بنابراین، پیترسپ را میتوان شخصیتی نسبی و تبارشناختی در سنت زرتشتی دانست که جایگاه او در پیوند خانوادگی زرتشت اهمیت پیدا میکند.
پیترسپ
لغت نامه دهخدا
پیترسپ. [ ت َ رَ ] ( اِخ ) نام پدر پورشسپ که جد زردشت باشد. ( برهان ). فذراسف. در پهلوی پئیتراسپ:
بگفتش همه رازبا پورشسب
همان مژده بردند زی پیترسپ.زراتشت بهرام ( مزدیسنا ص 74 ).
