موسی بن سلیمان جوزجانی

[ویکی فقه] جوزجانی، ابوسلیمان موسی بن سلیمان، محدّث و فقیه حنفی اوایل قرن سوم است.
تاریخ تولد و زادگاه وی دانسته نیست.او که منسوب به جوزجان است، در بغداد به تحصیل پرداخت و تا زمان مرگ هم همانجا زیست و ازاین رو، او را بغدادی نیز خوانده اند. وی فقه را نزد قاضی ابویوسف (متوفی ۱۸۲) و محمد بن حسن شیبانی (متوفی ۱۸۹) فراگرفت و از چندین نفر حدیث شنید. چند نفر نیز از او روایت کرده اند. محدّثان، جوزجانی را فردی صاحب نظر و صدوق دانسته اند. هنگامی که مأمون (حک: ۱۹۸ـ ۲۱۸) منصب قضا را به او پیشنهاد کرد، از پذیرفتن آن خودداری کرد از آن رو که خود را لایق این منصب نمی دانست.
وفات
جوزجانی پس از سال ۲۰۰ وفات یافت، اما برخی مؤلفان وفات او را در ۲۹۰ یا بعد از ۲۸۰ دانسته اند.باتوجه به اینکه بیشتر شاگردان شیبانی و همدرسهای جوزجانی تا ۲۳۰ وفات یافته اند، درستی این تاریخ بعید به نظر می رسد.
آثار
برخی مؤلفان آثاری، از جمله السیرالصَغیر، نوادرالفتاوی، کتاب الصلوه، کتاب الحیل و کتاب الرهن، را به جوزجانی نسبت داده اند، اما به نوشته ابن ندیم وی هیچ تألیفی نداشته و صرفاً راوی کتابهای شیبانی بوده است.در این میان روایت جوزجانی از برخی آثار مشهور شیبانی، مانند کتاب الاصل (المبسوط )، معروف تر است.