مغالطه مصادره بر مطلوب
مغالطه مصادره بر مطلوب یعنی اشتباهی در استدلال که در آن چیزی که قرار است اثبات شود (نتیجه) از قبل به‌عنوان یکی از مقدمات یا فرض‌ها پذیرفته شده است. به بیان ساده شما نتیجه‌ای را که می‌خواهید ثابت کنید، از قبل در خود فرض کرده‌اید و بعد با همان فرض، نتیجه را اثبات می‌کنید؛ بنابراین استدلال منطقی نیست، حتی اگر ظاهرش درست به نظر برسد.
مثال ساده:
مقدمه ۱: هر انسانی بشر است. مقدمه ۲: هر بشری ضاحک است. نتیجه: هر انسانی ضاحک است. مشکل کجاست؟ نتیجه «هر انسانی ضاحک است» همان چیزی است که قبلاً در مقدمه ۲ گفته شده (هر بشری ضاحک است). یعنی نتیجه از قبل در مقدمه آمده و مستقل نیست. این همان «مغالطه مصادره بر مطلوب» است.
این مغالطه ممکن است:
آشکار و واضح باشد؛ مثل مثال بالا که به راحتی می‌بینیم استدلال مشکل دارد. یا پنهان و خفی باشد، در استدلال‌های پیچیده‌تر، نتیجه ممکن است فاصله زیادی از مقدمات داشته باشد و به نظر برسد که مستقل است، اما در واقع همان چیزی است که از قبل پذیرفته شده است.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] مغالطه مصادره بر مطلوب، یکی از اقسام مغالطه تالیف قیاسی بوده و عبارت است از این که نتیجه قیاس عین صغری یا کبرای قضیه باشد.
مغالطه بر دو قسم است:۱. مغالطه لفظی؛۲. مغالطه معنوی.و مغالطه معنوی نیز بر دو قسم است:۱. مغالطه تالیف قضایا؛۲. مغالطه در اجزای قضیه.مغالطه تالیف قضایا به دو دسته تقسیم می شود:۱. مغالطه جمع مسائل در یک مسئله؛۲. مغالطه تالیف قیاسی.
توضیح اصطلاح
مغالطه مصادره بر مطلوب از اقسام مغالطه تالیف قیاسی است. و آن عبارت است از این که مطلوب (نتیجه) قیاس را عینا یکی از مقدمات قرار دهیم البته ممکن است به علت رواج و تداول موضوع در اذهان، ظاهرا چنین نشان ندهد. مثلا: هر انسانی بشر است و هر بشری ضاحک است. نتیجه این که هر انسانی ضاحک است. در این قیاس نتیجه، عین کبری است. اشتباهی که در این قیاس پدید آمده ناشی از فرق لفظی بشر و انسان است. این فرق لفظی در ذهن مبتدیان این گمان را بر می انگیزد که این دو لفظ در معنا هم متفاوت اند.
اقسام مصادره به مطلوب
مصادره به مطلوب یا به صورت آشکار و صریح است و یا به صورت پنهان و خفی. مصادره آشکار، معمولا در قیاس بسیط واقع می شود مانند مثالی که ذکر کردیم. مصادره پنهان، معمولا در قیاس های مرکب اتفاق می افتد… هر چه فاصله نتیجه از مقدمات زیادتر باشد، به همان نسبت مصادره، پنهان تر و به قبول مخاطب نزدیک تر است.
مستندات مقاله
...
جمله سازی با مغالطه مصادره بر مطلوب
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 در بحث‌های منطقی، وقتی کسی نتیجه‌ای را که خود بخشی از مقدمات اوست به عنوان دلیل می‌آورد، مرتکب مغالطه مصادره بر مطلوب شده است.
💡 تحلیل دقیق استدلال‌های سیاسی نشان می‌دهد که بسیاری از سیاستمداران برای متقاعد کردن مردم، گاهی به صورت ناخودآگاه از مغالطه مصادره بر مطلوب استفاده می‌کنند.
💡 برای جلوگیری از اشتباه در تفکر انتقادی، دانش‌آموزان باید یاد بگیرند که چگونه مغالطه مصادره بر مطلوب را در نوشته‌ها و سخنرانی‌های دیگران شناسایی کنند.
