«قلهمه» واژهای عربی است که به معنای شتاب کردن و با سرعت حرکت نمودن به کار میرود و بیشتر در متون کهن لغوی دیده میشود. این کلمه هم به صورت مصدر به معنی «شتافتن» آمده و هم به صورت اسم مصدر به معنی «شتاب» و تندی در حرکت یا انجام کار. در کاربرد معنایی، این واژه حالت فوریت، تندی و بیوقفه بودن حرکت را میرساند و نشان میدهد که زمان برای شخص مهم بوده است. قلهمه معمولاً در برابر درنگ، تأخیر یا کندی قرار میگیرد و بر سرعت عمل تأکید دارد. این واژه بیشتر در زبان عربی کلاسیک و منابع لغت دیده میشود و در فارسی امروز کمتر کاربرد دارد. از نظر مفهومی، میتوان آن را نزدیک به واژههایی مانند شتاب، تعجیل، تندی و سرعت دانست. گاهی این شتاب میتواند در حرکت جسمی باشد، مانند رفتن سریع، و گاهی در انجام کار یا تصمیمگیری. به طور خلاصه، «قلهمه» یعنی شتاب و تندی در حرکت یا عمل، و بیانگر انجام کاری با سرعت و بدون تأخیر است.
قلهمه
لغت نامه دهخدا
( قلهمة ) قلهمة. [ ق َ هََ م َ ] ( ع مص ) شتافتن است. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ) ( آنندراج ). || ( اِمص ) شتاب. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ).