قفیز طحان یک اصطلاح شرعی است که به نوع خاصی از اجاره اشاره دارد. در این نوع اجاره، فردی یک آسیاب یا گاو را اجاره میکند تا گندم خود را آرد کند. به عبارت دیگر، نتیجه این اجاره، آردی است که از آسیاب کردن گندم به دست میآید و معمولاً به صورت مقداری مشخص از آرد، مانند نصف یا یکسوم، تعیین میشود. این عمل به عنوان عملی نادرست شناخته میشود، زیرا پیامبر اسلام (ص) از آن نهی کردهاند، چرا که موضوع قرارداد در زمان عقد اجاره قابل تسلیم نیست. این موضوع در کتابهای جامع الرموز و شرح ابی المکارم در مورد اجارههای باطل نیز مورد بحث قرار گرفته است.
قفیز طحان
لغت نامه دهخدا
قفیز طحان. [ ق َ زِ طَح ْ حا ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) در شرع نام اجاره ای است مخصوص، و آن عبارت است از آنکه مردی کسی را یا آسیایی راو یا گاوی را اجاره کند برای آنکه گندم او را آرد کنند، بعبارة اخری نتیجه اجاره کردن آسیا باشد در مقابل پاره ای از آرد، یعنی آردی که بر اثر آسیایی شدن گندم حاصل شود به پیمانه ای از آن، مثلاً نصف یا ثلث. واین عملی ااست ناروا زیرا پیغمبر صلی اﷲعلیه وسلم از آن نهی فرموده به جهت آنکه مسمی در حین عقد اجاره مقدورالتسلیم نیست. کذا فی جامع الرموز و شرح ابی المکارم فی بیان الاجارة الفاسدة. ( کشاف اصطلاحات الفنون ).