«قاسم رازی» نام یکی از شاعران و سخنوران ادب فارسی است که در منابع قدیمی از او به عنوان فردی خوشذوق و صاحب سخن یاد شده است. او در روزگار پادشاهی اکبرشاه به هندوستان رفت و در آن دیار مدتی در ملازمت آصفخان وزیر به سر برد و از این همراهی بهرههایی برد و سپس به وطن خود بازگشت، بنابراین این نام یادآور یک چهره فرهنگی مرتبط با سفر و تجربه در دربار گورکانیان است. در متون کهن آمده است که او از «مهره ارباب سخنطرازی» به شمار میرفت، یعنی در هنر سخنپردازی و شاعری جایگاهی قابل توجه داشت و در میان اهل ادب شناخته شده بود. اشعار منسوب به او نشان میدهد که گرایشهای عاطفی و اندیشههای درونی عمیقی داشته است و نگاهش به جهان همراه با حس غربت و ناآرامی بوده است. جایگاه او در ادبیات فارسی بیشتر به سبب شعر و حضورش در دربار اکبرشاه مطرح شده است. در مجموع، «قاسم رازی» عنوان یک شاعر فارسیزبان است که با سفر به هند و سرودن اشعار تأملبرانگیز در منابع ادبی شناخته میشود.
قاسم رازی
لغت نامه دهخدا
قاسم رازی. [ س ِ م ِ ] ( اِخ ) رجوع به قاسم بن موسی شود.
قاسم رازی. [ س ِ م ِ ] ( اِخ ) از مهره ارباب سخن طرازی است. در عهد اکبر پادشاه به هندوستان رسید و به ملازمت آصفخان وزیر از خوان وجودش قسمتی وافی ربوده به وطن باز گردید. او راست:
هیچ جا خاطر شوریده ام آرام ندید
همه آفاق مگر بهر دل من قفس است.( صبح گلشن چ هند ص 328 ).
فرهنگ فارسی
از مهره ارباب سخن طرازی است