عقاید ابن تیمیه

[ویکی فقه] ابن تیمیه علاوه بر مذهب حنبلی که مذهب وی بود، به تحقیق در مذاهب فقهی و علم کلام و اصول اعتقادات نیز پرداخت و بر خلاف اکثر معاصران خود فلسفه و حکمت هم آموخت و با ادیان یهود و مسیحیت آشنا شد.
کسی که آثار ابن تیمیه را مطالعه می کند و اطلاعات او را در معارف اسلامی از فقه و حدیث و کلام و لغت و تفسیر می بیند، انتظار دارد که در بلندی و تعصب ستیزی نیز فردی برجسته باشد و گرد تعصبات و فرقه گرایی های زمان خود نگردد، اما او در حدود عقاید مذهب خانوادگی خود (حنبلی ) محدود و محصور مانده و در مجادلات و مباحثات کلامی از راه انصاف به دوره افتاده و به مخالفان خود با سلاح اتهام حمله کرده است.البته او در این کار همانند بغدادی مؤلف الفرق بین الفرق و ابن حزم اندلسی مؤلف الفصل چندان تند نرفته و همه جا از سلاح تکفیر استفاده نکرده است.ابن تیمیه آن چه را خوانده و یاد گرفته است، در دفاع از اصول حنابله و محدثان به کار می برد و فقط آنان را اهل نظر یا به تعبیر خودش «نظار» می خواند و بزرگان اندیشه جهان و حکمای بزرگ اسلام را به باد انتقادهای سخت و عنیف می گیرد و حتی بر اشعری و غزالی و فخر رازی بی محابا می تازد و تنها در بعضی از مسائل فقهی از خود استقلال رأی نشان می دهد.
متکلمان و فلاسفه
ابن تیمیه متکلمان را اهل بدعت می داند و می گوید فلاسفه و متکلمان، حقیقتی را ثابت نکرده اند و اصولی را که بنیاد نهاده اند با حقیقت مناقض و معارض است و آن ها این اصول را بر آن چه پیغامبر اسلام آورده است، مقدم می دارند. می گوید بنا بر عقیده فلاسفه پیغمبر حقیقت را به مردم نگفته، بلکه خلاف حقیقت را به ایشان گفته است تا نفع خود را در آن پندارند، ابن سینا و امثال او می گفتند با این که حضرت رسول از حقیت آگاه بود، مخالف آن را بیان می کرد و مردم را به تخییل یا پندار می افکند ولی فارابی و امثال او معتقد بودند که پیغمبر اسلام حتی از حقیقت هم بی خبر بوده است و هم چنان که خود در پندار بود مردم را نیز به پندار می افکند، به عقیده ایشان فیلسوف از نبی برتر است و نبوت از سنخ رؤیاست.ابن تیمیه می گوید: متکلمان معتقدند که حضرت رسول می خواست مردم را از حقیقت آگاه سازد، اما عباراتی که بدین منظور بیان کرده است، دلالت صریح بر حقیقت ندارد و باید سخنان او را تأویل کرد.
تأویل و جای گاه عقل
ملاحده و قرامطه تأویل را فقط در حق خواص روا می داشتند، تمام این گروه ها عقل را با نص و ظاهر قرآن و حدیث معارض می دانند.
← آراء
...