کلمه «طمروس» یک واژه عربی است که در منابع لغوی کلاسیک معانی متعددی دارد. در معنای اسمی، به نان کوماج (نوعی نان محلی)، بره (گوسفند جوان) و نیز اسب کره ششماهه اطلاق میشود. اما کاربرد صفتی این کلمه پررنگتر و رایجتر است، به طوری که در فرهنگهایی مانند «منتهی الارب» و «مهذب الاسماء» به معنای مرد دروغگو و سخت دروغزن آمده است. همچنین این صفت برای توصیف فرد ناکس و بیارزش نیز به کار رفته است. بنابراین، «طمروس» بیشتر به عنوان صفتی با بار معنایی منفی، برای شخصی که بسیار دروغ میگوید یا فردی بیمقدار و حقیر استفاده میشود. این واژه نمونهای از لغات چندمعنایی در زبان عربی است که دامنه مفهومی آن از اشیاء عینی تا صفات انتزاعی گسترده است. امروزه احتمالاً این لغت در گفتار روزمره چندان رایج نیست، ولی درک آن برای مطالعه متون کهن عربی و فارسی حائز اهمیت میباشد. در مجموع، معنای اصلی و غالب «طمروس» در کاربرد ادبی، اشاره به شخص دروغگوست.
طمروس
لغت نامه دهخدا
طمروس. [ طُ ] ( ع اِ ) نان کوماج. || بره. || اسب کره ششماهه. || ( ص ) مرد دروغگوی. ( منتهی الارب ). سخت دروغزن. ( مهذب الاسماء ). دروغگوی. ( منتخب اللغات ). || ناکس. ( منتهی الارب ).