واژه «طُثور» در منابع لغوی عربی به معنای تغییر حالت شیر و تبدیل شدن آن به ماست یا حالت بسته و منعقد شده به کار رفته است. این واژه به فرایندی اشاره دارد که در آن شیر تازه به مرور زمان یا در اثر شرایط خاص، غلیظ شده و از حالت مایع به حالت ماست مانند تبدیل میشود. در واقع «طثور» بیانگر یک دگرگونی طبیعی در ماده شیر است که طی آن بافت و قوام آن تغییر پیدا میکند. در متون لغوی قدیم، این واژه به عنوان مصدر یا اسم مصدر برای همین فرآیند ثبت شده است. برخی منابع آن را معادل یا نزدیک به واژه «طَثر» دانستهاند که معنای مشابهی در تحول شیر دارد. این اصطلاح بیشتر در زبان عربی کلاسیک و متون لغوی کهن مورد استفاده قرار گرفته و در زبان امروزی کاربرد رایج ندارد. از دیدگاه معنایی، این واژه به یک تغییر شیمیایی و طبیعی در مواد غذایی اشاره دارد که به صورت خودبهخودی یا با شرایط محیطی رخ میدهد. در متون لغتنامهای مانند زوزنی و تاجالمصادر بیهقی، این معنا به صورت دقیق ثبت شده است. کاربرد این واژه محدود به توضیحات لغوی و علمی قدیم بوده و در گفتار روزمره استفاده نمیشود. بنابراین «طُثور» به معنای ماست شدن شیر و تغییر حالت آن از مایع به حالت غلیظ و بسته است.
طثور
لغت نامه دهخدا
طثور. [ طُ ] ( ع مص ) ماست شدن شیر. ( زوزنی ) ( تاج المصادر بیهقی ). رجوع طَثر شود.