شئم
واژه «شُئم» در زبان عربی و در متون قرآنی و لغوی به معنای شومی، بدشگونی و نامبارکی است و در برابر واژه «یُمن» قرار میگیرد که معنای برکت، خوشیمنی و سعادت دارد. این واژه از ریشهای گرفته شده است که به حالات منفی، بداقبالی و پیامدهای ناخوشایند اشاره میکند و در کاربردهای دینی و ادبی، برای توصیف وضعیت یا گروهی به کار میرود که با شقاوت و بدفرجامی همراه هستند. در قرآن کریم نیز مفاهیم مرتبط با «شئم» در قالب واژههایی مانند «مشئمه» به کار رفته است که به معنای گروه یا اصحاب شومی و بدبختی است. در این بافت، «اصحاب مشئمه» به کسانی اشاره دارد که مسیر زندگی و سرانجام آنان همراه با بدفرجامی و دوری از سعادت توصیف شده است. در برابر آن، «اصحاب میمنه» یا «اصحاب یمین» قرار دارند که به اهل سعادت و خوشبختی اشاره میکند. بنابراین، «شئم» نه تنها به معنای شومی فردی یا اتفاقی است، بلکه در متون دینی بار معنایی عمیقتری دارد و به سرنوشت و وضعیت کلی انسان نیز مربوط میشود. این واژه در فرهنگ عربی قدیم برای بیان بدیمنی حوادث یا اشخاص به کار میرفته و گاه در مقابل خوشیمنی و برکت قرار میگرفته است. در مجموع، این کلمه به معنای شومی، بدشگونی، نحسی و قرار گرفتن در مسیر بدفرجامی و شقاوت است و در متون قرآنی و لغوی برای توصیف حالتهای منفی و سرنوشتهای ناخوشایند به کار میرود.
دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] تکرار در قرآن: ۳(بار)
. شؤم و مشئکه هر دو مصدر اند به معنی نا مبارکی (و شقاوت) چنانکه یمن و میمنه هر دو مصدر اند به معنی مبارکی (و سعادت) اصحاب مشئمه یعنی یاران شومی و کسانی که پیوسته با شومی و شقاوت توأم اند معنی آیه چنین است: یاران برکت و سعادت چه یاران برکت و سعادت و یاران بدبختی چه یاران بدبختی!! نظیر این دو آیه است آیه. بعضیها آن را اصحاب یمین و اصحاب شمال معنی کردهاند ولی این درست نیست زیرا میان این دو معنی فرق بسیار است گرچه اصحاب مشئمه و اصحاب میمنة را در آیات 38و41 واقعة اصحاب یمین و اصحاب شمال خوانده است. میمنه و مشئمه به جای و به جای. میباشند.