کلمه «ذُویَمَن» واژهای عربی و اسم مرکب است که به معنای «یمانی» یا «منسوب به یمن» به کار میرود. این اصطلاح برای توصیف فرد یا گروهی استفاده میشود که وابسته به سرزمین یمن یا دارای گرایش و همراهی با یمانیان است. در شعر عربی، «ذویمن» گاه به صورت نسبی و موقعیتی به کار میرود؛ این کاربرد نشان میدهد که ذویمن بیش از آنکه صرفاً یک نسبت جغرافیایی باشد، بیانگر همسویی و همراهی اجتماعی یا سیاسی نیز هست. در متون تاریخی و روایی نیز «ذی یمن» یا «ذویمن» به مردمانی از ناحیه یمن اشاره دارد. در نزهةالقلوب، این واژه در نقل روایتی درباره حوادث آخرالزمان و پیوستن گروههایی از مناطق مختلف، از جمله یمن، آمده است. بنابراین ذویمن هم معنای مکانی دارد و هم دلالت بر وابستگی و همراهی با اهل یمن. بهطور کلی، این واژه یعنی یمنیتبار یا همراه و منسوب به یمن.
ذویمن
لغت نامه دهخدا
ذویمن. [ ی َ م َ ] ( ع اِ مرکب ) یمانی. یمنی:
یوماً یمان اذا لاقیت ُ ذایَمَن
و اِن لقیت ُ مَعدیاً فَعدنان.عمربن حطان.... اراد انه مع الیمانی یمانی،و مع العدنانی عدنانی. ( عقد الفرید ج 2 ص 321 ) و درنزهة القلوب آمده است: از رسول ( ص ) مروی است بروایت عبداﷲبن عباس رضعهما یخرج الدجال من یهودیة الاصفهان حتی یاتی الکوفة فیلحقه قوم من المدینة و قوم من الطور و قوم من ذی یمن. ( نزهة القلوب حمداﷲ مستوفی ص 50 ).
