«ذوالبره» نام مردی از قبیله تغلب بن ربیعة است که در متون کهن عربی مانند المرصع ابن الاثیر آمده است. دلیل این لقب، مویهای درشت و برجستهای بود که روی بینی او رشد کرده بود و ظاهرش را شبیه بره میکرد، از همین رو به او «ذوالبره» گفته میشد. در برخی نسخهها، شاعر معروف عمرو بن کلثوم درباره او بیتی سروده است که در نسخههای موجود قابل خواندن نیست، اما گاهی این نام به جای او به کعب بن زهیر نسبت داده میشود. این نمونه نشان میدهد که در گذشته، لقبها و نامها اغلب بر اساس ویژگیهای ظاهری یا رفتاری افراد ساخته میشدند و ثبت آنها در متون تاریخی و شعری اهمیت داشته است. «ذوالبره» نه تنها یک نام بلکه نشانهای از نحوه توصیف انسانها و کاربرد استعاره در زبان عربی و فارسی کهن است. مطالعه چنین واژههایی به درک بهتر متون تاریخی و ادبی کمک میکند و نشان میدهد که ویژگیهای فیزیکی افراد میتوانست مبنای شناساندن آنها باشد. بنابراین «ذوالبره» نمونهای از این سنت قدیمی است که با ظرافت زبان و فرهنگ زمان خود پیوند خورده است.
ذوالبره
لغت نامه دهخدا
( ذوالبرة ) ذوالبرة. [ ذُل ْ ب ِرْ رَ ] ( اِخ ) در المرصع ابن الأثیر ( نسخه خطی منحصر در دسترس ما ) این صورت آمده است و گوید نام مردی است از بنی تغلب بن ربیعة و وجه تلقیب این است که بر بشره بینی وی مویهای درشت بود که او را به بره مانند می کرد و بیتی از عمروبن کلثوم آورده که در نسخه لا یقرء است و بازگوید گاه از آن کعب بن زهیر را اراده کنند.
