واژه «جبأی» در زبان عربی و در متون کهن فارسی، یک واژه توصیفی و نسبتاً خاص است که برای بیان یک حالت ظاهری در بدن انسان به کار رفته است. در تعریف لغوی، این واژه به زن یا فردی اشاره دارد که پستانهای او حالت ایستاده و برجسته دارد و این ویژگی به عنوان صفت ظاهری توصیف شده است. در منابع قدیمی لغت، این واژه بیشتر در قالب توصیف فیزیکی و نه معنای ارزشی یا اخلاقی به کار رفته و صرفاً جنبه وصفی داشته است. در کاربرد زبانی، «جبأی» از اوصاف جسمانی به شمار میآید که در متون عربی کلاسیک برای تشبیه یا توصیف وضعیت اندام استفاده میشده است. این واژه معمولاً همراه با واژه «امرأة جبائی» آمده است که به معنای زنی با این ویژگی بدنی است. در واقع، ساختار این واژه نشان میدهد که بیشتر نقش صفت داشته و برای بیان حالت خاصی از ظاهر فرد به کار میرفته است. از نظر ریشهشناسی، این واژه در قالب اوزان وصفی عربی شکل گرفته و در متون لغوی قدیم ثبت شده است. کاربرد آن محدود به حوزه زبانشناسی کلاسیک و متون لغوی است و در زبان روزمره امروزی کاربردی ندارد. همچنین این واژه نشاندهنده دقت توصیفی زبان عربی در بیان ویژگیهای ظاهری انسانها در متون قدیم است. در مجموع، «جبأی» واژهای وصفی است که برای اشاره به حالت ایستاده و برجسته پستان در توصیف زن به کار میرفته و امروزه بیشتر به عنوان یک واژه تاریخی و لغوی در منابع قدیمی شناخته میشود.
جبأی
لغت نامه دهخدا
جبأی. [ ج َ آ ] ( ع ص ) بر وزن سَکْری ̍. امراءة جبای؛ زن استاده پستان. ( منتهی الارب ).
فرهنگ فارسی
زن استاده پستان