ثنانیوش

واژه «ثنانیوش» یک صفت مرکب نفسی در زبان فارسی است و به معنای «مدح‌شنو»، «ستایش‌شنو» یا «دعاشنو» می‌باشد. از لحاظ ساختار واژگانی، این ترکیب از دو بخش عربی تشکیل شده است: «ثنا» به معنای ستایش و «نیوش» از مصدر فارسی نیوشیدن به معنای شنیدن. بنابراین، ترکیب این دو جزء، صفتی را می‌سازد که توصیف‌کننده کسی است که ستایش را می‌شنود یا شنونده مدح و دعا است. این واژه غالباً در ادبیات کهن فارسی و در متن‌های شعر، برای خطاب قرار دادن شخصیت‌های بزرگ، حاکمان و گاه مقدسین (به‌ویژه پیامبر اسلام) به‌کار می‌رفته و از آنان با این صفت دعا می‌شده که همواره شنونده ستایش و دعای مردمان باشند. بیت معروف سوزنی سمرقندی که می‌گوید: «ثنانیوش و عطابخش باش از پی آنک / ثنانیوش و عطابخش راست طول بقا»، بیانگر این معنا و درخواست از مخاطب است که ستایش‌شنو و بخشنده عطا باشد، چرا که مایه عمر جاویدان است.