ایه 31 سوره ص
آیه ۳۱ سوره ص («إِذْ عُرِضَ عَلَیْهِ بِالْعَشِیِّ الصَّافِناتُ الْجِیادُ») آغازگر بخشی از داستان حضرت سلیمان (ع) است که در آن، نمایش و بررسی اسبهای چابک، اصیل و جنگی در عصرگاه بیان میشود. این آیه به صحنهای اشاره دارد که در آن حضرت سلیمان (ع) در پایان روز، اسبهای تیزرو و آماده را مورد مشاهده و ارزیابی قرار میدهد؛ صحنهای که نشاندهنده توجه او به ابزارهای قدرت و آمادگی نظامی در حکومت الهی خویش است.
واژه «عَشِیّ» به معنای هنگام عصر و از نیمروز تا پایان روز است. «صافِنات» به اسبهایی گفته میشود که هنگام ایستادن بر سه پا قرار میگیرند و یک سم را به آرامی بر زمین میگذارند؛ نشانهای از وقار و آمادگی. «جِیاد» نیز به معنای اسبهای تندرو، اصیل و بسیار چابک است.
بر اساس این روایت قرآنی، حضرت سلیمان (ع) این اسبها را برای اهدافی الهی، از جمله آمادگی برای جهاد در راه خدا و برپایی عدالت، مورد توجه و بررسی قرار داد. از این رو، هدف او سرگرمی یا دلبستگی دنیوی نبود، بلکه استفاده از توانمندیهای مادی در مسیر اطاعت از فرمان الهی و تقویت قدرت حکومت دینی بود.
در ادامه این داستان (آیات بعدی سوره ص)، برخی مفسران بیان کردهاند که حضرت سلیمان (ع) در جریان این بازدید و رسیدگی به اسبها، به گونهای مشغول شد که از یادآوری وظیفهای عبادی ـ از جمله نماز عصر ـ غافل ماند و پس از آن متوجه شد و به جبران پرداخت. البته این برداشت در میان مفسران یکسان نیست و برخی آن را به گونههای دیگری تفسیر کردهاند، اما در هر صورت، آیات بر اهمیت مراقبت از اولویتهای الهی در کنار بهرهگیری از امکانات دنیوی تأکید دارند.
این ماجرا در مجموع نشان میدهد که حضرت سلیمان (ع) با وجود در اختیار داشتن قدرت، ثروت و امکانات گسترده، همه را در مسیر بندگی خدا و اقامه حق به کار میگرفت. همچنین یادآور این حقیقت مهم است که انسان هر اندازه از تواناییها و امکانات برخوردار باشد، مالک حقیقی آنها خداوند است و باید همه نعمتها در مسیر درست، الهی و عدالتمحور استفاده شوند.
دانشنامه اسلامی
[ویکی اهل البیت] آیه 31 سوره ص. إِذْ عُرِضَ عَلَیْهِ بِالْعَشِیِّ الصَّافِنَاتُ الْجِیَادُ
(یاد کن) وقتی که بر او اسبهای بسیار تندرو و نیکو را (هنگام عصر) ارائه دادند (و او به باز دید اسبان پرداخت برای جهاد در راه خدا و از نماز عصر غافل ماند).
هنگامی را که در پایان روز اسب های چابک و تیزرو بر او عرضه کردند.
هنگامی که غروب، اسبهای اصیل را بر او عرضه کردند،
آنگاه که به هنگام عصر اسبان تیزرو را که ایستاده بودند به او عرضه کردند،
به خاطر بیاور هنگامی را که عصرگاهان اسبان چابک تندرو را بر او عرضه داشتند،
when there were exhibited before him in the afternoon the poised racehorses.
Behold, there were brought before him, at eventide coursers of the highest breeding, and swift of foot;