التمهید لقواعد التوحید

[ویکی نور] التمهید لقواعد التوحید، تالیف ابوالثناء حنفی ماتریدی، یکی از مصادر کلامی است که براساس عقائد حنفی ماتریدی نگاشته شده است. کتاب در صدد اثبات عقائد ماتریدی ها و نقد افکار دیگر فرق اسلامی می باشد. گرچه در اکثر موارد مولف آراء معتزلی ها را و گاه افکار شیعه را مورد نقد قرار می دهد؛ اما او در مواردی که افکار اشعری ها با آنها مخالف است، آراء آنها را هم نقد می کند.
مولف در بیان عقائد ماتریدی ها از شیوۀ جدل استفاده کرده است و بر مطالب خودش برهان اقامه نمی کند.
کتاب گرچه از ساختار منطقی برخوردار نیست و به صورت فصل فصل نگاشته شده است؛ اما می توان تمام مطالب کتاب را در شش باب تقسیم نمود:
1- مباحث مربوط به مبادی شناخت و معرفت: مولف در این بخش طی دو فصل ابتداء اثبات می کند که حقیقتی ثابت داریم. سپس طرقی را که می توان به وسیله آنها به حقائق پی برد را مورد بحث قرار می دهد.
2-مباحث مربوط به الهیات: این بخش از 10 فصل تشکیل یافته است. مولف ابتدا طریق برهان حدوث وجود صانع و سپس وحدانیت او را اثبات می کند. در ادامه طی 3 فصل صفات سلبیه حضرت حق جل جلاله؛ همچون عرض نبودن، جوهر نبودن،جسم نبودن،مکان نداشتن و... را بیان کرده و طی 5 فصل به اثبات صفات ثبوتیه حق تعالی می پردازد. او ازلی بودن کلام الهی و همچنین قابل رؤیت بودنش را در آخرت اثبات می کند.