اقفهسی

«اُقْفَهْسی» یا «ابوالعباس احمد بن عماد اُقْفَهْسی» یکی از فقیهان برجسته شافعی در مصر در قرن هشتم و اوایل قرن نهم هجری قمری (750–808ق) بود که در حوزه فقه و حدیث جایگاه علمی قابل توجهی داشت. نسبت «اقفهسی» به روستای «اقفهس» در مصر بازمی‌گردد و این نسبت جغرافیایی در نام او به عنوان نشانه خاستگاه وی ثبت شده است. او در دوران تحصیل خود از استادان بزرگی مانند جمال‌الدین اسنوی، سراج‌الدین بلقینی، زین‌الدین عراقی، ابن صائغ و جمال‌الدین باجی بهره‌مند شد و از محضر آنان علوم دینی را فرا گرفت. این گستره استادان نشان‌دهنده جایگاه علمی و ارتباط او با جریان‌های مهم فقهی و حدیثی عصر مملوکی در مصر است. اقفهسی پس از کسب دانش، به تدریس و تألیف پرداخت و در میان شاگردانش چهره‌های شناخته‌شده‌ای مانند ابن حجر عسقلانی و برهان‌الدین محدث حلب دیده می‌شوند. این امر نشان می‌دهد که او در زنجیره انتقال دانش حدیث و فقه نقش مؤثری ایفا کرده است. از آثار مهم او می‌توان به «المنظومة العمادیة فی آداب الأکل و الشرب و النوم» که با عنوان «آداب الأکل» نیز شناخته می‌شود اشاره کرد. همچنین کتاب «القول التام فی أحکام المأموم و الإمام» از دیگر تألیفات فقهی او در زمینه احکام نماز جماعت است. اثر دیگر او «کشف الأسرار عما خفی علی الأفکار» است که همراه با شرح در اسکندریه چاپ شده و نشان‌دهنده عمق نگاه علمی اوست.