بنی عبدمناف

بنی‌عبدمناف، تیره‌ای مشهور و تأثیرگذار از قریش بودند که از دیرباز عهده‌دار برخی مناصب مهم مکه به شمار می‌رفتند. این خاندان به فرزندان مغیره معروف به عبدمناف بن قصی بن کلاب اطلاق می‌شود که جد سوم پیامبر اسلام (ص) نیز هست. پسران و دختران عبدمناف عبارت بودند از: عمرو (همان هاشم)، عبدشمس، مطلب، نوفل، ابوعمرو، ابوعبید، تماضر، حنه، قلابه، بره، ریطه و هاله. نوادگان این افراد همگی به بنی‌عبدمناف شهرت یافتند. مشهورترین شاخه‌های این تیره، بنی‌هاشم بن عبدمناف و بنی‌امیه بن عبدشمس بن عبدمناف هستند که هر یک نقشی سرنوشت‌ساز در تاریخ جاهلی و اسلامی ایفا کردند. دیگر زیرشاخه‌های مهم آن نیز بنی‌مطلب و بنی‌نوفل بن عبدمناف بودند؛ به‌ویژه بنی‌مطلب که در رویدادهای دوران جاهلیت و صدر اسلام همراه و هم‌پیمان بنی‌هاشم در برابر بنی‌امیه ایستادند.

یکی از مهم‌ترین رویدادهای تاریخ جاهلی در میان قریش، کشمکش میان بنی‌عبدمناف و بنی‌عبدالدار بن قصی بر سر تصدی مناصب کلیدی مکه بود. این مناصب عبارت بودند از حجابت (پرده‌داری کعبه)، سقایت (آب‌رسانی به حاجیان)، رفادت (پذیرایی از زائران)، سرپرستی دارالندوه (مجمع مشورتی بزرگان قریش)، لواء (پرچم‌داری) و قیادت (فرماندهی جنگ). این مناصب را نخستین بار قصی بن کلاب، پس از بیرون راندن قبیله خزاعه از مکه، بنیان نهاد. بنا بر گزارش‌های تاریخی، وی پیش از مرگ خود این مسئولیت‌ها را چنین تقسیم کرد که سقایت و رفادت از آن عبدمناف باشد و باقی مناصب به عبدالدار برسد. برخی منابع نیز آورده‌اند که قصی تمامی مناصب را به عبدالدار سپرد، چه آن‌که او فرزند بزرگ‌تر بود و شاید قصی می‌خواست جایگاه وی را که از حیث شرافت و قدر به پای برادرانش نمی‌رسید، ارتقا بخشد.

اگرچه پسران قصی به وصیت پدر پایبند ماندند، اما در میان نوادگان آن‌اند، رفته‌رفته بر سر تصاحب این مناصب اختلاف افتاد. از آن‌جا که بنی‌عبدمناف بر بنی‌عبدالدار برتری عددی و اجتماعی یافته بودند، خود را برای احراز تمامی مناصب شایسته‌تر می‌دانستند. این نزاع به تشکیل دو جبهه در میان قبایل قریش انجامید. در یک سو، بنی‌عبدمناف با متحدانی از جمله بنی‌اسد بن عبدالعزی، بنی‌زهرة بن کلاب، بنی‌تیم بن مره و بنی‌حارث بن فهر گرد آمدند و به عبدشمس که برخی او را پسر بزرگ عبدمناف می‌دانستند و برخی دیگر هاشم را بزرگ‌تر می‌شمردند پیوستند و در سوی دیگر، بنی‌عبدالدار با متحدانشان صف آرایی کردند. این رقابت تاریخی بعدها نیز در قالب رقابت‌های بنی‌هاشم و بنی‌امیه تداوم یافت و تأثیرات عمیقی بر تحولات سیاسی و اجتماعی مکه و حجاز بر جای نهاد.

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] بنی عبدمناف،تیره ای مشهور از قریش هستند که از صاحبان مناصب مکه هم بوده اند.
بنی عبدمناف فرزندان مغیره معروف به عبدمناف (جد سوم پیامبر ) بن قصی بن کلاب هستند. عمرو (هاشم)، عبدشمس،مطلب،نوفل، ابوعمرو، ابوعبید، تماضر، حنه، قلابه، بره، ریطه و هاله پسران و دختران عبد مناف هستند. اینان و تبارشان به بنی عبدمناف شهرت دارند؛ بنی هاشم بن عبدمناف و بنی امیة بن عبدشمس بن عبدمناف از شاخه های مشهور بنی عبدمناف و قریش هستند. از دیگر تیره ها و زیرمجموعه های بنی عبدمناف می توان به بنی مطلب و بنی نوفل بن عبدمناف اشاره کرد. بنی مطلب در رویدادهای عصر جاهلی و اسلام همراه بنی هاشم و بنی نوفل در برابر بنی امیه بودند.
← شهرت به بطائح
از مهم ترین رویدادهای مربوط به بنی عبدمناف در دوران جاهلی، ستیز آنان با بنی عبدالدار بن قصی درباره عهده داری مناصب حجابت ( پرده داری کعبه )، سقایت (آب رسانی به حاجیان)، رفادت (پذیرایی از زائران)، سرپرستی دار الندوه (مجلس مشورتی بزرگان قریش)، لواء (پرچم داری) و قیادت (فرماندهی جنگی) بود. قصی بن کلاب، پدر عبدمناف، از آن پس که مکه را از دست قبیله خزاعه بیرون ساخت، مناصب یاد شده را پدید آورد. او پیش از رحلتش آن ها را میان فرزندانش به این گونه بخش کرد که سقایت و رفادت از آن عبدمناف و بقیه از آن عبدالدار باشد. در گزارشی دیگر، قصی همه مناصب پیش گفته را به عبدالدار سپرد؛ چرا که او از برادرانش بزرگ تر بود. نیز شاید می خواست جایگاه وی را که از حیث شرافت و بزرگی به پایه برادرانش نمی رسید، ارتقا بخشد. از این رو، به رغم پایبندی پسران قصی به وصیت پدرشان، فرزندان آن ها به تدریج بر سر تصاحب مناصب یاد شده در برابر یکدیگر قرار گرفتند. شاید به سبب فزونی بنی عبدمناف بر بنی عبد الدار، آن ها خود را برای عهده داری مناصب یاد شده شایسته تر می دانستند. پس از آن، ۱۰ تیره مشهور قریش به دو دسته تقسیم شدند. از این میان، بنی اسد بن عبدالعزی، بنی زهرة بن کلاب، بنی تیم بن مره، و بنی حارث بن فهر با بنی عبدمناف همراه شده، به عبدشمس پسر بزرگ عبدمناف پیوستند. برخی فرزند بزرگ عبدمناف را هاشم و برخی عبدشمس دانسته اند.
← انتقال ریاست مکه به عبدمناف
افزون بر عهده داری برخی از مناصب کعبه، تاسیس و راه اندازی شبکه تجارت با محوریت مکه، در شمار افتخارات بنی عبدمناف به شمار می آید. فرزندان عبدمناف با انعقاد توافق نامه های تجاری با کانون های تجاری در پیرامون جزیرة العرب، همچون شام و عراق، و نیز بستن پیمان هایی با قبایل ساکن در مسیر کاروان های تجاری، زمینه تجارت آزاد را فراهم کردند. هاشم در دوران ریاستش بر مکه، با پایه گذاری دو سفر زمستانی و تابستانی، تجارت را گسترش داد. خود او با شامیان و برادرش عبدشمس با حبشه پیمان بست. برخی منابع تجارت او را به عراق و ایران گزارش کرده اند. مطلب با یمنی ها و نوفل با عراقیان پیمان تجارت بستند. از این رو، دیگر قریشیان بنی عبدمناف را «مجیرین» (اجیر گیرندگان) نامیدند؛ چنان که مقصود از «ایلاف» در سوره قریش نیز همانان دانسته شده است که سفرهای تجاری به دیگر سرزمین ها در سایه پیمان های آنان صورت می گرفت: (لایلاف قریش• ایلافهم رحلة الشتاء و الصیف• فلیعبدوا رب هذا البیت• الذی اطعمهم من جوع و ءامنهم من خوف). واژه پژوهان ایلاف را به معنای پیمان هایی دانسته اند که بازرگانان برای تامین تجارت می بندند و صاحبان ایلاف چهارگانه (شام، یمن، فارس و حبشه ) را فرزندان عبدمناف دانسته اند. ابن اثیر با بیان معنای یاد شده برای ایلاف، هاشم، جد دوم رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلّم، را نخستین کسی دانسته است که برای قریش ایلاف گرفت. از این گزارش، توانگری و تاجرپیشگی برخی از بنی عبدمناف بدست می آید؛ بنی عبدمناف همراه بنی زهره، بازسازی دیوار طرف در خانه خدا یا دیوار میان دو رکن اسود و حجر (وجه البیت) را طبق قرعه بر عهده گرفت. هنگام این رویداد را در ۳۵ سالگی پیامبر، پنج سال پیش از بعثت دانسته اند. ƒ
بنی عبدمناف در دوران پیامبر
...
[ویکی حج] بنی عبدمناف تیره‏ ای مشهور از قریش، از صاحبان مناصب مکه بودند.
بنی عبدمناف فرزندان عَبدمَناف بن قُصَیّ، و از طوائف قریش بودند که برخی از مناصب کعبه مثل سقایت (آب رسانی به حاجیان)، رفادت (پذیرایی از زائران) و همچنین تاسیس و راه اندازی شبکه تجارت با محوریت مکه را بر عهده داشتند. و از آنجایی که آنها با توجه به موقعیت اجتماعی خود، در برخورد با اسلام به دو گروه موافق و پیرو پیامبر(ص) و گروه مخالف پیامبر(ص) درآمدند، افراد این خاندان از تاثیری ویژه در پیشبرد یا ممانعت از گسترش اسلام برخوردار بودند. همچنین بعد از دوران پیامبر(ص) خاندان های مهم بر آمده از آنان همچون علویان و بنی امیه و بنی عباس و فاطمیان خلافت اسلامی را عهده دار بودند.
بنی عبدمناف فرزندان مُغَیره معروف به عَبدمَناف (جد سوم پیامبر) بن قُصَیّ بن کلاب هستند. عمرو (هاشم)، عبدشمس، مطّلب، نوفل، ابوعمرو، ابوعبید، تماضر، حنه، قلابه، بره، ریطه و هاله پسران و دختران عبدمناف هستند. اینان و تبارشان به بنی عبدمناف شهرت دارند.
[ویکی فقه] بنی عبد مناف تیره ای مشهور از قریش می باشد.
مغیره معروف به عبدمناف، جد سوم پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم و فرزند قُصَیّ بن کلاب پسرانی به نامهای عمرو (هاشم)؛ عبد شمس، مطّلب، نوفل، ابوعمرو و ابوعبید داشت. اینان و تبارشان به بنی عبد مناف شهرت دارند. بنی هاشم و بنی امیه بن عبد شمس از شاخه های مشهور بنی عبدمناف و قریش هستند.
قریش بطائح
قُصَیّ پدر عبد مناف، کسی بود که مکه را از دست قبیله خزاعه خارج ساخت و خاندان خود را در مکه سکونت داد. بنی عبد مناف، از سادات قریش و از ساکنان اطراف بیت الله الحرام بودند، از این رو به قریش بطائح مشهورند (در مقابلِ آن دسته از قریش که در حاشیه شهر مکه و بالای کوه ها استقرار یافتند و قریش ظواهر خوانده شدند). قُصَیّ پس از در اختیار گرفتن مکه برای اداره امور آن چندین منصب پدید آورد.
نزاع بنی عبد مناف با بنی عبدالدار
از مهم ترین حوادث مربوط به بنی عبد مناف در عصر جاهلی، نزاع ایشان با بنی عبدالداربن قصیّ درباره عهده داری مناصب حجابت (پرده داری خانه خدا )؛ سقایت (آبرسانی به حاجیان)؛ رفادت (پذیرایی از زائران)؛ سرپرستی دارالندوه (مجلس مشورتی بزرگان قریش)؛ لواء (پرچم داری) و قیادت (فرماندهی جنگی) بود که قصیّ آنها را میان فرزندانش تقسیم کرده بود؛ به این نحو که سقایت و رفادت از آنِ عبد مناف و بقیه از آنِ عبدالدار باشد. به موجب پاره ای از گزارش ها، قصیّ همه مناصب را به عبدالدار سپرد، از این رو که او از برادرانش بزرگ تر بود یا برای ارتقای جایگاه وی که از حیث شرف و بزرگی به پایه برادرانش نمی رسید، از این رو به رغم احترام پسران قصی به وصیت پدرشان، آنان به تدریج بر سر مناصب یاد شده مقابل هم قرار گرفتند. شاید به سبب فزونی بنی عبد مناف، آنان خود را برای عهده داری مناصب یاد شده شایسته تر دانستند. در پی آن، ۱۰ تیره مشهور قریش به دو دسته تقسیم شدند. از این میان، بنی اسد بن عبدالعزی، بنی زهرة بن کلاب، بنی تیم بن مرّه، بنی الحارث بن فهر، با بنی عبد مناف همدست شده، به عبد شمس پسر بزرگ عبد مناف پیوستند (برخی فرزند بزرگ عبد مناف را هاشم و برخی دیگر مطّلب دانسته اند). آنان ظرفی سرشار از عطر را نزد کعبه نهاده، با فرو بردن دستانشان در آن عهد بستند. سپس برای تاکید بر این پیمان، با دستان عطرآلود خانه خدا را مسح کردند، از این رو این پیمان به «مطیبین» شهرت یافت.
صلح میان دو تیره
...
[ویکی فقه] بنی عبد مناف (قرآن). بنی عبد مناف تیره ای مشهور از قریش می باشد.
بنی عبد مناف، پسران عبدمناف: هاشم، عبدشمس، مطلب و نوفل از اشراف قریش بودند.
عشیرتک الاقربین
براساس روایاتی، مقصود از «عشیرتک الاقربین» در آیه ۲۱۴ شعراء «وَأَنذِرْ عَشِیرَ تَکَ الْأَقْرَ بِینَ»؛ و خویشاوندان نزدیکت را انذار کن! بنی عبد مناف دانسته شده و پیامبر صلی الله علیه وآله نخست، مامور به دعوت ایشان شده است.
تفاخر
نیز در پی تفاخر آنان با بنی سهم، نسبت به جمعیت طایفه خویش آیات ۱ - ۲ تکاثر «أَلْهَاکُمُ التَّکَاثُرُ • حَتَّیٰ زُرْ تُمُ الْمَقَابِرَ »؛ افزون طلبی (و تفاخر) شما را به خود مشغول داشته (و از خدا غافل نموده) است. تا آنجا که به دیدار قبرها رفتید (و قبور مردگان خود را برشمردید و به آن افتخار کردید)! نازل شد و آنان را نکوهش کرد.
مقصود از قریش
...

گول یعنی چه؟
گول یعنی چه؟
کونی یعنی چه؟
کونی یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز