صوم عاشورا

[ویکی فقه] صوم عاشورا (کتاب). کتاب " صوم عاشوراء: دراسة فقهیة حول حکم صوم یوم عاشورا علی ضوء المذاهب الإسلامیة" نوشته نجم الدین طبسی است. وی که از محققان حوزه علمیه قم در موضوعات فقهی و تاریخ اهل بیت علیهم السلام است، این کتاب را با موضوع فقهی و تاریخی به نگارش درآورده و در آن ریشه های تاریخی روزه روز عاشورا را از قبل از ظهور اسلام و بعد از آن، به ویژه پس از حادثه کربلا مطالعه کرده و احادیث و دیدگاه های فقهی در این باره را ارائه نموده است. ادله قائلان به تحریم، استحباب و کراهت مورد نقد و تحلیل قرار گرفته است. مصادر و منابع کتاب در پایان و به صورت زیرنویس ذکر شده است.
نگارنده در این باره می نویسد: در برخی از شهرهای اهل سنت خطیبان جمعه بر این نکته تأکید می کردند که روز عاشورا روز با برکتی است و از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است و روزه این روز بسیار مورد تأکید می باشد. بر آن شدم تا تحقیقی جامع در این باره انجام دهم و این موضوع را از نظر تاریخی و فقهی بررسی کرده تا صحت و سقم آن آشکار گردد.
ساختار
نویسنده در یک مقدمه و چهار باب به شیوه استدلالی و تطبیقی به موضوع پرداخته است. در مقدمه انگیزه تألیف و اهمیت موضوع را بیان می کند و فهرستی از دیدگاه های مختلف در این موضوع فقهی را ارائه می دهد. باب اول را به ذکر مقدمات درباره روز عاشورا و روزه آن و طرح دیدگاه فقها در این باره اختصاص می دهد.و روایات را در سه دسته ارائه می کند:۱- روایاتی که روزه در روز عاشورا را منع کرده اند.۲- احادیثی که روزه این روز را جایز می دانند.۳- روایاتی که از طریق اهل سنت به ما رسیده است.باب سوم منعکس کننده دیدگاه فقهاست. که از دو بخش کلی: آرای فقهای امامیه و آرای فقهای اهل سنت تشکیل می شود.در بخش اول دیدگاه پنج دسته از فقها ذکر شده است: ۱- قائلان به حرمت ۲- قائلان به استحباب ۳- قائلان به استحباب روزه در حال اندوه ۴- قائلان به امساک( خودنگهداری از خوردن و آشامیدن) تا عصر ۵- قائلان به کراهت.چهارمین باب در ردّ دروغ پردازی هایی است که درباره روز عاشورا از طریق مخالفان و دشمنان شده است.
گزارش محتوا
نگارنده با واژه شناسی لفظ عاشورا از نظر لغوی و مفهوم شناسی آن در روایات مباحث مقداتی را شروع می کند و پس از ذکر نقل قول های متعدد از فقیهان و لغویون کلام مشهور که عاشورا را روز دهم محرم معرفی کرده اند را می پذیرد.در ادامه دیدگاه فقیهان امامیه و اهل سنت درباره وجوب و وجود روزه در روز عاشورا را بیان کرده که از گفتار اکثر آنها برمی آید: روزه این روز قبل از اسلام شایع بوده و در عصر پیامبر صلی الله علیه و آله هم تا زمانی که روزه رمضان واجب نشده بود این روزه یا واجب بوده و یا مستحب مؤکد. البته برخی از فقهای اهل سنت وجوب این روزه در عصر نبوی را به دلیل همراهی کردن با یهودیان می دانند ولی مصنف این قول را نمی پذیرد و ادله ای را بر خلاف آن ذکر می کند.
← روزه عاشورا در روایات
...

💡 و نكته بسيار مهم: بازگشت همسرم مصادف با روزهاى جمادىاول و جمادى دوم بود، همان روزهايى كه در عالم خواب ذكر شده بودند، به هميندليل به طور مستمر زيارت عاشورا را مى خوانم.

💡 فضيل كه در كتب رجال، به عنوان يكى از راويان موثق از امام صادق عليهالسلام و از زهاد معروف معرفى شده، و در پايان عمر در جوار كعبه مى زيسته، و همانجادر روز عاشورا بدرود حيات گفت. در آغاز كار، راهزن خطرناكى بود كه مردم از او وحشتداشتند.

💡 اخبار ديگرى هم مؤ يّد اين حقيقت است. چنانچه درمقاتل معتبر نقل شده روز عاشورا هر سنگى را برمى داشتندمثل اين بود كه زير آن خون تازه بوده است. محتشم كاشانى در تركيب بند مشهور خود مىگويد:

💡 حضرت آيت اللّه العظمى بروجردى رحمه اللّه مبتلا به درد چشم شدند، فرمودند: ((درروز عاشورا مقدارى از گِلِ پيشانى عزادارى امام حسين عليه السّلام ا بر چشمان خود ماليدم، ديگر در عمرم مبتلا به درد چشم نشدم و از عينك هم استفاده نكردم !)).

💡 جـواب: دولت بـخـتـيـار غـيـر قـانونى است براى اينكه شاه و مجلسين هر دو غير قانونىهستند، اما شاه، براى خاطر رفراندم ملت در تاسوعا و عاشورا، و اما مجلسين براى اينكهبه ملت اتكاء ندارد و مجلسى بود كه شاه وكلاى آن را تعيين كرده است.