دلالت سیاقی

[ویکی فقه] دلالت سیاقی به معنی دلالت استنباط شده از کلام، به کمک عقل است که به آن دلالت منطوقی غیر صریح نیز می گویند.
دلالت سیاقی، از اقسام دلالت منطوقی و مقابل دلالت صریحی بوده و عبارت است از دلالتی که به طور مستقیم از کلام استفاده نمی شود، بلکه عقل، آن دلالت را استنباط و برای کلام اثبات می کند، چه معنای مدلول، مقصود گوینده باشد و چه نباشد؛ به این بیان که گاهی کلام متکلم به ملازمه دلالت می کند بر این که از این کلام، لفظ مفردی حذف شده و در تقدیر است، به گونه ای که بدون آن، مقصود گوینده ناقص است، یا این که کلام، به ملازمه بر مفاد جمله ای دلالت می کند، ولی لزومش، لزوم بیّن به معنای اخص نیست تا در مفهوم داخل باشد.و به عبارت دیگر، دلالت سیاقی آن است که سیاق کلام بر لفظ یا معنای مقدر ـ مفرد یا جمله ـ دلالت کند.

💡 همچنين بايد گفت: اگر امام با آنها بيعت هم كرده بود، او را مى كشتند؛ زيرا سخن ابنزياد دلالت بر اين امر دارد. او گفت: حسين تابع حكم من و يزيد است؛ يعنى خود رابايد در اختيار ما قرار دهد، يا او را مى كشيم، يا رهايش ‍ مى سازيم.

💡 در ايـن آيـه شـريـفـه كـلمـه (سـمـاء) را مـقـيد به دنيا كرد و فرمود: آسمان دنيا را باچـراغـهـايـى زينت داديم تا دلالت كند بر اينكه آن آسمانى كه قرارگاه ستارگان است،نـزديـك تـريـن آسـمان به كره زمين است، چون به حكم آيه (خلق سبع سموات طباقا)آسمانها طبقه طبقه و بعضى فوق بعض ديگر قرار دارند.

💡 يكى گفت: دست در عرف بر تمام دست (از كتف تا سرانگشتان ) دلالت دارد. پس بايددست دزد را از شانه قطع كرد.

💡 در حديث آمده است كه چون با كسى دوست شديد، نام او و نام پدرش و دودمانش و نشانىخانه اش را بپرسيد! كه شرط دوستى ست. و دلالت بر صفاى دوستى دارد. و گرنه،دوستى كند فهمانست. شعر:

💡 اسـتـفهام در اين جمله توبيخى است. و ضمير جمع در (يتدبرون ) به همان نامبردگاندر آيـه قـبل برمى گردد. و اگر كلمه (قلوب ) را نكره آورد براى اين است كه - بهقـول بـعـضـى - دلالت كـنـد بـر ايـنـكـه مـراد، قـلوب آنـان وامثال ايشان است.

💡 مؤ لف: و اين روايت از رواياتى است كه دلالت بر امامترسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم دارد.