خیز گدازه

{lava rise} [زمین شناسی] بخش کم وبیش سرتخت یک میدان جریان گدازۀ ریسمـانی (pahoehoe lava ) که در نتیجۀ فشار گدازه های زیر لایۀ سطحی برآمده شده است متـ. فلات فشاری pressure plateau

بخش کم‌وبیش سرتخت یک میدان جریان‌ ‌گدازۀ ریسمـانی (pahoehoe lava) که در نتیجۀ فشار گدازه‌های زیر لایۀ سطحی برآمده شده است

💡 سوی رو به زمین کره ماه (سوی نزدیک)، ظاهری بسیار متفاوت نسبت به سوی دور آن دارد. علت آن اینست که پهنه‌های زیادی از این سوی ماه بر اثر فعالیت‌های آتشفشانی با گدازه‌های تیره‌رنگ پوشیده شده‌اند و آبگیروارهای گوناگونی را به‌وجود آورده‌اند ولی سوی دور ماه همچنان به شکل قدیم یعنی آکنده از گودال باقی‌مانده است.

💡 جزیره لرد هاوو با شکل نامنظم هلال مانند که از باقی‌ماندهٔ گدازه‌های آتشفشانی به وجود آمده‌است در دریای تاسمان و بین استرالیا و نیوزلند قرار دارد. گروه جزیره لرد هاوو بخشی از ایالت نیو ساوت ولز است.

💡 غارهای گدازه‌ای شامل دالان‌های گدازه‌ای می‌شوند ولی به آن‌ها محدود نمی‌باشند. سایر غارهایی که بر اثر فعالیت‌های آتشفشانی ایجاد می‌شوند عبارتند از غارهای شکافته شده، غارهای قالب گدازه، لوله‌های عمودی آتشفشانی باز، و غارهای متورم.

💡 سه لایه اصلی ماه، پوسته، جُبّه و هسته هستند که ترکیب شیمیایی هر یک با دیگری تفاوت دارد. دانشمندان این تفکیک را نتیجهٔ بلوری‌شدن جزء به جزء یک اقیانوس گدازه‌ای، که کمی پس از تشکیل کره ماه یعنی حدود چهار و نیم بیلیون سال پیش رخ داده می‌دانند.

💡 جزیره بلک دارای منشأ آتشفشانی بوده و از مجموعه‌ای از گنبدهای گدازه زبره‌سنگی و مخروط‌های آتشفشانی بازالتی تشکیل شده‌است. سن‌سنجی سنگ‌های آتشفشانی جزیره بلک به روش پتاسیم و آرگون، سن آن را ۱٫۶۹ تا ۳٫۸ میلیون سال نشان داده‌است.

💡 نکته ویژه در مورد اوبیناس این است که از آن تنها خاکستر به بیرون می‌پاشد و نه گدازه. در سال ۲۰۰۶، اوبیناس دوباره فعال شد و مقادیر زیادی خاکستر فراپاشید. هزاران پرویی که در نزدیکی آتشفشان زندگی می‌کنند، با مشکلات سلامتی روبه‌رو هستند. فوران‌های این آتشفشان در مسیر رفت‌وآمد هوایی نیز دشواری زیادی ایجاد می‌کند.