دانشنامه اسلامی
[ویکی اهل البیت] زکریا یکی از پیامبران بنی اسرائیل می باشد. حضرت زکریا متکفل حضرت مریم بود وبا مشاهده نعمت ورحمت الهی که بر مریم نازل میشد، تصمیم گرفت از خداوند طلب فرزند نموده و خداوند نیز با استجابت دعایش،در سالخوردگی حضرت یحیی را به او و همسرش بخشید.
گرچه زکریا بازاء از ریشه ذکر با «ذال» است که به معنی یاد کردن است ولیکن چون در عبرانی حرف ذال ندارد لذا بازاء نوشته می شود.
زکریا بن برخیا بن شوا بن نحرائیل بن سهلون بن ارسوا بن شویل بن نعود بن موسی بن عمران اگر چه نسب حضرت زکریا علیه السلام را در منابع دیگر از قبیل معارف ابن قتیبه و تاریخ طبری و قصص الانبیاء ثعلبی مختلف نوشته اند.
زکریا یکی از پیامبران بنی اسرائیل می باشد که نام مبارک ایشان در قرآن هفت بار در سوره های: سوره آل عمران / سوره انعام / سوره مریم / سوره انبیاء آمده است.
قرآن کریم از تاریخ زندگی آن جناب غیر از دعای او در طلب فرزند و استجابت دعایش و تولد فرزندش یحیی چیزی نیاورده، و این قسمت از زندگی آن جناب را بعد از نقل سرگذشتش با مریم که چگونه عبادت می کند و چگونه خدا کرامت ها را به او داده نقل کرده است.
آری در این قسمت فرموده زکریا متکفل امر مریم شد، چون مریم پدرش عمران را از دست داده بود و چون بزرگ شد از مردم کناره گیری کرد و در محرابی که در مسجد به خود اختصاص داده بود مشغول عبادت شد و تنها زکریا به او سر می زد و هر وقت به محراب او می رفت، می دید نزد او رزقی آماده است، می پرسید این غذا را چه کسی برایت آورده؟ می گفت: این از ناحیه خدای تعالی است که خدای تعالی به هر که بخواهد بدون حساب روزی می دهد.
در این جا طمع زکریا به رحمت خدا تحریک شد، خدای خود را خواند و از او فرزندی از همسرش درخواست نمود و ذریه طیبه ای مسألت کرد و با این که او خودش مردی سالخورده و همسرش زنی نازا بود، دعایش مستجاب شد و در حالی که در محراب خود به نماز ایستاده بود ملائکه ندایش دادند: ای زکریا خدای تعالی تو را به فرزندی که اسمش یحیی است بشارت می دهد، زکریا برای این که قلبش اطمینان یابد و بفهمد این ندا از ناحیه خدا بوده و یا از جای دیگر، پرسید: پروردگارا! آیتی به من بده که بفهمم این ندا از تو بود، خطاب آمد آیت و نشانه تو این است که سه روز زبانت از تکلم با مردم بسته می شود و سه روز جز با اشاره و رمز نمی توانی سخن بگویی و همین طور هم شد، از محراب خود بیرون شده نزد مردم آمد و به ایشان اشاره کرد که صبح و شام تسبیح خدا گوئید و خدا همسر او را اصلاح نموده یحیی را بزائید. (سوره آل عمران، آیات 37-41، سوره مریم، آیات 2-11، سوره انبیاء آیات 89-90)
قرآن کریم درباره سرانجام و مال امر او و چگونگی درگذشتش چیزی نفرموده ولی در اخبار بسیاری از طرق شیعه و سنی آمده که قومش او را به قتل رساندند، بدین صورت که وقتی تصمیم گرفتند او را بکشند او فرار کرده و به درخت پناهنده شد، درخت شکافته شد و او در داخل درخت قرار گرفته درخت به حال اولش برگشت، شیطان ایشان را به نهانگاه وی خبر داد و گفت: که باید درخت را اره کنید، ایشان همین کار را کردند و آن جناب را با اره دو نیم نمودند و به این وسیله از دنیا رفت.
