حد اصغر قیاس

[ویکی فقه] حد اصغر قیاس یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای موضوع نتیجه قیاس است.
یکی از حدود قیاس، «حد اصغر» یا «اصغر» است که در نتیجه قیاس، موضوع قرار می گیرد و هر مقدمه ای که بر حد اصغر مشتمل باشد «صغرا» نام دارد؛ برای مثال اگر قیاسِ «هر انسانی حیوان است (صغرا) و هر حیوانی جسم است (کبرا)؛ پس هر انسانی جسم است (نتیجه)»، ملاحظه شود، کلمه «انسان» حد اصغر آن است.
وجه تسمیه
وجه تسمیه این حد از حدود قیاس به حد اصغر، این است که حد اصغر در نتیجه قیاس، موضوع واقع می شود و موضوع قیاس نسبت به محمول آن، جزئی است؛ یعنی محمول شامل آن و غیر آن می شود. مترادف های «حد اصغر» عبارت اند از: اصغر، حد اول، حد کهین و طرف اصغر.
مستندات مقاله
در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است: • خوانساری، محمد، منطق صوری.• شیرازی، قطب الدین، درة التاج (منطق).• ابن سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق).• جرجانی، میر سید شریف، الکبری فی المنطق.• ابن سینا، حسین بن عبدالله، النجاة.
...

💡 174. «معلّم محقّق ]دکتر اصغر دادبه[»، ضمیمۀ روزنامۀ شرق، تهران، 31 شهریور 1390، س 9، شمـ 1350.

💡 نوک پیکان را به جای غنچهٔ پستان مکید شیرخواره اصغر شیرین زبان، ای آسمان!

💡 اصغر بی‌شیر یک جا تیر پران در گلو مادرش در آه و افغان چون رباب از یک طرف

💡 نمی دانم پیمبر در کجا بود آن زمان کز کین به حلق خشک اصغر از کمان خصم، تیر آمد

💡 گریه شور صفایی بر لب شیرین اصغر نیل و جیحون را به نشگفت ار نماند احترامی