بارع بن دباس

[ویکی فقه] بارِع ِ بْن ِ دَبّاس، یا بارع دباس، ابوعبدالله حسین بن محمد ( صفر ۴۴۳-۵۲۴/ژوئن ۱۰۵۱-۱۱۳۰)، نحوی، شاعر و مقری می باشد.
کلمه دباس (شیره فروش و دوشاب گیر) همراه نام وی، اندکی غریب می نماید و معلوم نیست این پیشه بر چه کسی اطلاق می شده است؛ چنانکه برخی آن را همچون «بغدادی » و «بدری » لقب دوم وی دانسته اند. وی در بدریه یکی از محله های شرقی بغداد ساکن بود، به همین سبب، چنانکه گفته شد، او را بدری و بغدادی نیز نامیده اند.
نسب
بارع از خانواده ای صاحب نام بود و در سلسله نسب وی نام کسانی چون قاسم بن عبیدالله (۲۵۸-۲۹۱ق )، عبیدالله بن سلیمان (۲۲۶- ۲۸۸ق ) و سلیمان بن وهب (د ۲۷۲ق ) به چشم می خورد که هر کدام از بزرگان شعر و ادب و از دولتمردان عباسی بوده اند. بجز این ها از ابن فاخر (ه م )، برادر وی نیز که نحوی و شاعر بزرگی بود، می توان یاد کرد.
مشایخ
وی نخست قرآن را به چند قرائت نزد کسانی چون ابوبکر ابن خیاط و ابوعلی ابن بنا خواند و از دانشمندانی چون ابن مبارک حربی، قاضی ابویعلی ابن فراء و ابن مسلمه ابوجعفر محمد بن احمد حدیث روایت کرد.
ممدوحان
...

💡 مهمان را سخن او خوش آمد و خواست که آن لغت بیاموزد. نخست بر وی ثنا کرد و گفت: چشم بد دور باد! نه فصاحت ازین کامل‌تر دیده‌ام و نه بلاغت ازین بارع‌تر.

💡 آقا شيخ موسى، فرزند مرحوم كاشف الغطا خيلى خيلى بزرگوار و شايد معروفترين وبزرگترين اولاد مرحوم كاشف الغطا بود. البته دو برادر ديگر ايشان، مرحوم شيخ احمدو شيخ محمد حسين كاشف الغطا نيز مانند آقا شيخ موسى در فقاهت بارع بودند.

💡 ((آيت الله آقاى حاج شيخ محمّد تقى بهجت غروى فومنى از آيات و مدرّسين بزرگ ودانشمندانِ به نام حوزه علميه قم و از مفاخر گيلان و شهرستان فومن مى باشند، و حقاًعالمى برجسته و دانشمندى شايسته و مهذّب و بارع و متّقى و پارسا و مُعْرِض ازتظاهرات و اجتماعات و دائم الذكر و مورد توجّهافاضل مدرّسين و دانشمندان حوزه علميه قم مى باشند.))(74)

💡 در اين روز، سنه 1151، وفات كرد سيد محدثفاضل بارع حكيم (مير محمد حسين خاتون آبادى ) صاحب تاءليفات فاضله و او سبط(علامه مجلسى ) است و من احوال او را در كتابرجال نوشته ام.

💡 و از غرائب آن است كه در نفوس عامّه ناس تاءثير مى كند حتى اشخاصى كهاهل اين مذهب نيستند يا كسانى كه به مراسم شرع عنايتى ندارند چنانچه اين مطلب واضحاست، و چنين ياد دارم وقتى كتاب (تحفة العالم ) تاءليففاضل بارع سيّد عبداللطيف (498) شوشترى را مطالعه مى كردم ديدم شرحى عجيب ازحال تعزيه دارى آتش پرستان هند نقل كرده كه در روز عاشورا مرسوم مى دارند.