ابوعلی جوزجانی

[ویکی فقه] جوزجانی، ابوعلی حسن بن علی، از عرفای بزرگ خراسان در قرن سوم است.
ابونُعَیم اصفهانی نام او را جرجانی (جورجانی ) آورده است.
محل تولد
از زندگی وی اطلاع چندانی در دست نیست، زیرا در منابع، بیشتر به اقوال و آرای او پرداخته شده است.به سبب انتساب وی به جوزجان / گوزگان، احتمالاً در آن جا متولد شده است.
مصاحبت
سُلَمی به مصاحبت جوزجانی با حکیم ترمذی و محمد بن فضل بلخی اشاره کرده و گفته که وی تقریباً با ایشان هم سن بوده است؛ بنابراین، احتمالاً بیشتر عمر وی در قرن سوم سپری شده است.همچنین از گفته های سلمی بر می آید که جوزجانی با بایزیدِ بسطامی نیز مصاحبت یا گفتگویی داشته است.هُجویری او را مرید حکیم ترمذی و از همراهان ابوبکرِ ورّاق دانسته و گفته است که وی در زمانه خود بی نظیر بود.ابونعیم اصفهانی نیز از وی با تعبیر حِبر ربّانی یاد کرده است.
مریدان
...

💡 شاهان غزنوی نیز مانند سامانیان به اندازه‌ای تحت تأثیر ایران قرارگرفتند و به شجره‌نامه‌سازی براساس شخصیت‌های باستانی ایران تمایل انداختند که جوزجانی می‌نویسد که سبکتگین جزوِ ششمین نسل از فرزندان یزدگرد سوم است. ساخت این شجره‌نامه ناشی از وجود گرایش‌های ایران‌گرایانه بین غزنویان در قرن ۱۱ میلادی بوده است.

💡 همچنین، گویا که بخش دربارهٔ صفاریان طبقات ناصری، نوشته منهاج بن سراج جوزجانی، مورخ غوریان در سده هفتم هجری/ سیزدهم میلادی در نهایت برگرفته از کتاب سلامی است.

💡 بنابر روایت جوزجانی در طبقات ناصری، سلطان برای تحقیق صحت و سقم این خبر هیئتی به ریاست بهاءالدین رازی به پکن فرستاد ولی از آنجا که فرستادن چنین هیئتی را فقط جوزجانی روایت کرده‌است محل تردید است. نمایندگان سلطان به حدود پکن، پایتخت سلسله کین که در این زمان به دست مغولان افتاده بود، رسیدند.

💡 در این فضا بود که فضلا و اهل قلم ایرانی برای پیوند دادن غزنویان به ساسانیان به شجره نامه و تبارسازی برای آنان پرداختند. براساس تبارنامه‌ای که جوزجانی به آن اشاره کرده‌است، سبکتگین از شش نسل پدری، به دختر یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی، می‌رسد. این تبار سازی، به تلاش‌های ایرانیان برای نسبت دادن چهارمین امام شیعیان به نوهٔ دختری یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی، شباهت دارد.