دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] ابواسماعیل حمّاد بن زید بن درهم، محدّث بصری، یکی از شخصیت های ابن درهم می باشد؛ اِبْن ِ دِرْهَم، عنوان افراد خاندانی از عالمان و قضات مالکی که در سده های ۲ تا ۴ق /۸ تا ۱۰م در عراق می زیسته اند.
ابواسماعیل حمّاد بن زید بن درهم، معروف به ازرق (۹۸- ۱۷۹ق /۷۱۶- ۷۹۵م )، محدّث بصری می باشد.او نخست شغل بزازی داشت، اما پس از چندی به فراگیری علم روی آورد.
قاضی عیاض، ترتیب المدارک، ج۲، ص۵۵۹، احمد بکیر محمود، بیروت، ۱۳۸۷ق /۱۹۶۷م.
در مورد منزلت علمی حماد گفته شده که مالک بن انس در حجاز، حماد بن زید در بصره، سفیان ثوری در کوفه و اوزاعی در شام پیشوایان حدیث و فقه زمان خود بوده اند.
ابن ابی حاتم، تقدمة المعرفة لکتاب الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۷۶-۱۷۷، حیدرآباد دکن، ۱۳۷۱ق / ۱۹۵۲م.
از مشایخ وی کسانی چون ایوب سختیانی، هشام بن عروه و عمرو بن دینار قابل ذکرند.
ابن معین، یحیی، التاریخ، ج۴، ص۲۱۴، به کوشش احمد محمد نور سیف، مکة المکرمة، ۱۳۹۹ق / ۱۹۷۹م.
...