گشادی مردمک

[پزشکی] ← مردمک گشادی

گشادی مردمک یا گشادمردمک یا میدریاسیس ( به انگلیسی: mydriasis ) حالتی است که در آن مردمک چشم ها در اثر برخی آسیب ها یا در نتیجه مصرف بعضی از داروها ( آتروپین، سیکلوپنتولات و … ) گشاد می شود. عامل یا دارویی که این تأثیر را بر مردمک ها دارد را گشادکنندهٔ ( به انگلیسی: mydriatic ) می نامند.
حالت عکس گشادی مردمک را مردمک تنگی Miosis می گویند.
اندازه طبیعی مردمک بین ۳ تا ۶ میلی متر است و در صورتی که قطر آن کمتر از ۳ میلی متر باشد مردمک تنگی و بیش از ۶ میلی متر باشد گشادی مردمک روی می دهد. در ۲۰ درصد افراد طبیعی بین اندازهٔ دو مردمک کمی اختلاف ( اختلاف بیش از ۳٪ میلی متر ) وجود دارد که به آن نابرابری مردمک ها Anisocoria گفته می شود.
انقباض و انبساط ماهیچه های عنبیه منجر به تنگ و گشاد شدن سوراخ مردمک می شود. اندازهٔ مردمک ها توسط دو ماهیچه شامل غیر مخطط حلقوی ( اسفنکتر ) و شعاعی عنبیه تنظیم می کند. عضلهٔ اسفنکتر از پاراسمپاتیک ( شاخه های سمپاتیک کروی ) عصب می گیرند.
• گشادی مردمک فلجی paralytic: مردمک گشادی ناشی از فلج عصب محرکهٔ مشترک چشم.
• گشادی مردمک کوری amaurotic: اختلالی که در آن مردمک چشم نابینا گشادتر از مردمک چشم بینای دیگر است.
• گشادی مردمک متناوب alternating, bounding: نوعی گشادی مردمک که به تناوب نخست در یک سو و سپس در سوی دیگر ظاهر می شود.
• گشادی مردمک تنجشی spasmodic, spastic: گشادی مردمک ناشی از تنجش ماهیچهٔ گشادکنندهٔ عنبیه یا فزونی فعالیت دستگاه هم حس.

💡 آنک دل در بند یکتائیت بست کی گشادی یابد از پهلوی تو

💡 چون گشادی دهان به خنده لبت درج در خوشاب را ماند

💡 ز لطفم، وعده روز عید دادی در امید بر رویم گشادی

💡 پسر گفتش بهر پندم که دادی بهر پندی مرابندی گشادی

💡 تو نیی آن که سالها زین پیش لب گشادی به مرگ آن درویش

💡 ابواب عطا بره گشادی وز بیش و کم آن چه خواست دادی