کَشْفُ الظُّنون عَنْ اَسامیِ الْکُتُب وَ الْفُنون کتابی به عربی، در معرفی کتب عربی، فارسی و ترکی از حاجی خلیفه. این کتاب فهرستی تفصیلی است از کتاب های اسلامی، عمدتاً اهل تسنن، و شرح احوال مؤلفان آن ها. در میان فهرست هایی که در عالم اسلام تدوین شده، این کتاب به سبب جامعیت اطلاعات دربارۀ کتاب ها و مؤلفان از اهمیت فراوانی برخوردار است. در این کتاب، علاوه بر معرفی آثار به ترجمه هایی که از آن اثر به یکی از زبان های فارسی و عربی و ترکی شده اشاره شده است. همچنین علوم و فنون رایج تعریف و توضیح داده شده اند. کشف الظنون حاوی مشخصات ۱۵هزار کتاب و شرح احوال ۹۵۰۰ مؤلف است. کتاب ها براساس عنوان و به ترتیب الفبا تنظیم شده اند و ذیل عنوان هر کتاب مشخصات و خلاصه ای از موضوع آن آورده شده است. وصف دقیق هر علمی در جایی آورده شده که از حیث الفبایی ذکر آن علم می آید. همچنین ذیل هر علمی مشخصات تعدادی از امّهات آثار آن علم معرفی می شوند. کشف الظنون را گوستاو فلوگل به لاتین ترجمه و در هفت جلد در ۱۸۳۵ـ۱۸۵۸ در لندن و لایپزیگ منتشر کرد. هر صفحۀ ترجمه به دو قسمت مساوی تقسیم شده است. در قسمت بالا، متن عربی و، در قسمت پایین، ترجمۀ لاتینی آن چاپ شده است. چاپ افست این ترجمه، در ۱۹۶۴، در امریکا منتشر شد. به سبب اهمیت این کتاب، بر آن ۹ ذیل نوشته شده که مهم ترین آن ها ایضاح المکنون فی الذیل علی کشف الظنون است.
دانشنامه اسلامی
[ویکی نور] کشف الظنون عن أسامی الکتب و الفنون، اثر مصطفی بن عبدالله، معروف به «کاتب چلبی»، «خلیفه» و «حاجی خلیفه»، کتابی است باارزش که در آن، از علوم و فنون مختلف و گوناگونی که تا زمان مؤلف رواج داشته یاد شده و نیز اسامی کتب مختلف همراه با پاره ای از ویژگی های آنها در آن ذکر گردیده است. کتاب به زبان عربی و در نیمه اول قرن یازدهم هجری نوشته شده است. اثر حاضر، از کتاب های نفیس و یکی از مآخذ مهم محسوب می شود که غالبا مورد استناد دانشوران قرار می گیرد. کتاب با مقدمه ناشر آغاز و مطالب در دو جلد، تنظیم شده است. روش نویسنده این است که بر اساس حروف الفبا، علوم و فنون را مورد توجه قرار داده و به طور اختصار، آن ها را تعریف کرده و باز بر همان اساس، کتاب هایی که در آن علم یا فن نوشته شده و حروف اول آن با حرف اول آن علم یا فن یکی است، با اجمالی از مطالب آن بیان نموده و مؤلف یا مصنف آن را با شرحی اجمالی از زندگی وی، معرفی کرده و بیش از 15 هزار کتاب را نام برده است.
جمله سازی با کشف الظنون عن اسامی الکتب و الفنون
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 508- المبرد، ابوالعباس، محمد بن يزيد الازدى المثمالى البصرى. خطيب بغدادىدر شرح حالش مى نويسد: او شيخ نحويون، حافظ علوم عربى، و از تاليفات اوالكامل است در لغت. او در بغداد به سال 285 درگذشت. تاريخ بغداد، ج 3، ص 380؛كشف الظنون و واژه الكامل.
💡 پيشترها حاجى خليفه دائرة المعارفى را در كتابشناسى مسلمانان ترتيب داده و آن را بانام ((كشف الظنون )) منتشر ساخته بود. وى از سر تعصب مذهبى، بسيارى از آثار شيعهرا ناديده گرفته و هيچ نامى از آنها به ميان نياورده بود و گاه گاهى هم اگر ازكتابهاى شيعه ياد مى كرد بسيار گذرا و همراه با تحقير و تحريف بود. به همين علتيكى ديگر از مخالفان شيعه، از سر غرض ورزى و عناد نوشته بود:
💡 5- كشف الظنون، ج 1، ص 282 و التقان سيوطى كه درسال 911ه از دنيا رفته است، چاپ قاهره، سال 1368ه، ص 63.
