کاخ مدائن که با نامهای ایوان مدائن و طاق کسری نیز شناخته میشود، یکی از مهمترین آثار برجایمانده از دوران شاهنشاهی ساسانی در نزدیکی شهر باستانی تیسفون در کشور عراق امروزی است. این بنای عظیم به دلیل داشتن یکی از بزرگترین طاقهای معماری باستان، از شاهکارهای مهندسی و هنر معماری ایرانی به شمار میرود و عظمت آن هنوز نیز مورد توجه تاریخنگاران و باستانشناسان قرار دارد. ایوان اصلی کاخ دارای دهانهای بسیار عریض و ارتفاعی چشمگیر بوده که نشاندهنده قدرت و شکوه معماری ساسانیان است. این مکان در دوران ساسانیان محل برگزاری مراسم رسمی، دیدارهای مهم، بارعام شاهنشاه و جشنهای آیینی مانند نوروز بوده و نقش سیاسی و تشریفاتی مهمی داشته است. در جریان حمله اعراب به ایران در قرن هفتم میلادی، این کاخ مورد غارت قرار گرفت و پس از آن بخشی از آن آسیب دید و کاربری خود را از دست داد. مدتی نیز از این بنا به عنوان مکان مذهبی استفاده شد، اما به تدریج متروکه گردید و رو به ویرانی رفت. با این حال، شکوه معماری آن همواره مورد توجه شاعران، جهانگردان و مورخان قرار گرفته و در آثار تاریخی از آن یاد شده است. در برخی روایتها آمده است که فرش مشهور بهارستان نیز در این ایوان گسترده بوده که در دوران حمله تکهتکه شده است. این اثر در نزدیکی رود دجله و در منطقهای نزدیک به بغداد امروزی واقع شده و از نظر جغرافیایی موقعیت مهمی داشته است. در نتیجه، کاخ مدائن نمادی از شکوه تمدن ساسانی و یکی از برجستهترین یادگارهای تاریخی ایران باستان به شمار میرود که امروزه بیشتر به عنوان اثر باستانی و تاریخی شناخته میشود.
کاخ مدائن
لغت نامه دهخدا
کاخ مدائن. [ خ ِ م َ ءِ ] ( اِخ ) رجوع به ایوان مدائن شود.
