مهران قورخانه

مهران قورخانه. [ م ِ خا ن َ / ن ِ ] ( اِخ ) ده کوچکی است از بخش شمیران شهرستان تهران. ( از فرهنگ جغرافیائی ایران ج 1 ).

ده کوچکی است از بخش شمیران شهرستان طهران.

💡 درهای ورودی مترو از سمت خیابان خیام که مزین به آلات و ادوات نظامی هستند نیز در قورخانه ریخته‌گری شده‌اند. هر دوی این درها توسط استاد محمدعلی کرمانی طراحی و توسط استادکاران قورخانه (استاد نایب باقر، استاد اصغر آهنگر، استاد عبدالحسین ریخته‌گر) ساخته شده‌اند.

💡 اما یکی از مردان مسن طایفه مدعی است که چون جد بزرگ راهدارها بنام حسین بخشی رئیس قورخانه ملک بهرام و ملک جلال الدین کیانی بوده و به خاطر رابطهٔ حکومتی بین ملک جلال الدین و شاه کامران (پادشاه هرات) موظف بوده که جهت حمل و جابجائی نیرو و اسلحه بین سیستان و هرات رفت و آمد داشته باشد و نیز راه‌های تجاری را ایمن سازد فرزندان وی به این نام خوانده می‌شدند.

💡 در واقع قصد وی از حمله به قورخانهٔ هاپرزفری این بود که بردگانی را که قصد آزاد ساختن‌شان را داشت، مُسلّح کند و گمان می‌کرد که تعداد بسیار زیادی از بردگان ویرجینیائی، به محض اینکه او این قورخانه را تصرّف کند، به یاری او خواهند شتافت و به او خواهند پیوست.

💡 گرچه با تدبیر سران دول مشروطه، در سال‌های بعد از ۱۳۰۰ خورشیدی قورخانه به صورت مرتب و منظم و گسترده‌ای درآمده بود، اما رفته رفته و با به قدرت رسیدن رضاشاه پهلوی، و توجه ویژهٔ او به امور مربوط به ارتش و نظام، قورخانه تهران رفته رفته ارزش و اهمیت خود را از دست داد و جای خود را به کارخانه‌های متعدد فشنگسازی، مهمات‌سازی، تفنگ‌سازی و مسلسل‌سازی ارتش در تهران و سایر نقاط ایران داد.

💡 وی از سال ۱۲۶۰ هجری خورشیدی تا ۱۲۶۶ خورشیدی حاکم فارس بود و مدت کوتاهی هم به حکومت لرستان منصوب شد. سپس از سال ۱۲۷۴ تا ۱۲۷۶ از طرف پدرش حاکم یزد شد. بعدها بار دیگر در سال ۱۲۷۹ از طرف مظفرالدین‌شاه به حکومت یزد منصوب شد و تا ۱۲۸۳ در این سمت باقی ماند. سال ۱۲۸۴ وی را به ریاست قورخانه تهران منصوب کردند.