مذاق شریعت

[ویکی فقه] مذاق شریعت، روح شریعت، مستفاد از مبانی احکام فقهی لفظی است.
مذاق شریعت، به معنای برداشت فقیه متبحر از مبانی احکام فقهی است که در موارد فقدان ادله خاص و عمومات و قواعد کلی، به آن تمسک می نماید.
روح قانون
در حقوق نیز واژه « روح قانون »، بیان گر همین معنا است؛ برای مثال، در مواردی که دو نفر ادعای مالکیت برمالی دارند و هر دو در آن تصرف و تسلط دارند، فقها به قاعده عدل و انصاف تمسک نموده و آن مال را بین آن دو نصف می کنند. قاعده عدل و انصاف، قاعده ای است که موافق مذاق شریعت می باشد، زیرا رعایت عدل و انصاف، از مبانی اولیه احکام شرعی است.این اصطلاح، در میان فقهای متاخر، در کلمات مرحوم « خویی » مشاهده می شود و در مواردی به آن تمسک نموده است؛ برای مثال، وی درباره شرایط مرجعیت می گوید: «مقتضای اطلاقات و سیره عقلا این است که زن هم مانند مرد می تواند مرجع شود»، و سپس می گوید: «با این حال، ما اعتقاد داریم که تقلید از او صحیح نیست، به دلیل این که این مسئله با مذاق شارع منافات دارد، زیرا وظیفه اصلی زن حفظ حجاب و سنگر خانواده است و این گونه کارها با انجام وظیفه او سازگاری ندارد».

💡 مدتی بعد زیباکلام اعلام کرد که از دانشگاه تهران نیز بازنشسته شده است. وی این بازنشستگی اجباری را با حرف‌هایی که در نقد علوم اجتماعی اسلامی در برنامه گستره شریعت زده است، مرتبط می‌دانست.

💡 ز تقوی و شریعت کار گیرد وزین هر دو بتن او بار گیرد

💡 بده داد شریعت همچو مردان که در شرعت نماید روی جانان

💡 یکی پیریست یک بین در حقیقت که بسپردست او راه شریعت

💡 او در دانشکده دعوت اسلامی و دانشکده شریعت در دانشگاه دمشق به تدریس تاریخ پرداخت.

💡 خدایگان شریعت که جمله تاجروان نهاده اند چو نرگس بحکم تو گردن