دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] بوعِنانیه، مشهورترین مدرسة دوره مرینیان (قرن هشتم) در فاس مراکش می باشد.
بنای این مدرسه که «متوکلیه» نیز نامیده شده، به دستور سلطان ابوعِنان فارس بن ابی الحسن مرینی در ۲۸ رمضان ۷۵۱ آغاز شد و در اواخر شعبان ۷۵۶ پایان یافت.
هدف از تأسیس بوعنانیه
ابوعنان که خود مردی عالم و فقیه بود، این مدرسه را برای تدریس علوم و اقامه نماز جمعه ساخت و مقدمات اداره آن از جمله حقوق کارکنان، تهیه غذای طلاّب و بقیه هزینه آن ها را فراهم کرد. در این مدرسه، دو شبستان به درس فقه و نحو اختصاص داشت. از جمله استادان آن ابوالعباس مقَّری بود.
معماری مدرسه بوعنانیه
نقشه این مسجد ـ مدرسه، مانند بقیه بناهای مشابه در آن دوره، شامل صحنی مستطیل شکل با ساختمانی دوطبقه در اطراف آن و حوضی در وسط است. این بنا دو ورودی بزرگ و کوچک دارد. درِ بزرگتر در محوطه ای سرپوشیده (هشتی) باگنبدی هرمی شکل واقع شده که در کمتر مدارس مراکش دیده می شود. دو رشته پلکان این در را به صحن متصل می کند. داخل صحن و در دو طرف همین ورودی حجره های طلاّ ب واقع شده است. در ضلع دیگر صحن ـ مقابل حجره هاـ شبستان اصلی نماز قرار دارد. در این شبستان جوی آبی جاری است که از زیر دو پل عریض می گذرد، و این در مدارس فاس بی نظیر است. در تنها منار این مدرسه ساعت آبی منحصر به فردی نصب شده که یکی از منجمان دربار آن را ساخته است و زنگی دارد که حیات دینی شهر با آن تنظیم می شود.
کاشیکاری، مقرنس کاری، گچبریهای ظریف و چوبهای کنده کاری شده بسیاری که در این بنا به کار رفته، این مدرسه را به صورت یکی از زیباترین مدارس مراکش درآورده است. دیوارها کاشیکاریهایی با قاب بندهای تزیینی گچی دارند. مقرنسها بخش فوقانی پنجره ها را پوشانده اند، با سایبانهای چوبی کنده کاری شده محافظت می شوند. استفاده از پوششهای چوبی به همراه گچبریها که شیوه ای متداول در مدارس فاس است، در این بنا هم دیده می شود. جدارهای مشبک و درهای منبت کاری شده، صحن را از راهروی که به حجره های طلاب راه دارد، جدا می سازد. صحن مدرسه با سنگ مرمر فرش شده و درها با پوششی برنزی تزیین گردیده است.
منابع
...
