قلمرو قاعده سلطنت

[ویکی فقه] برای قاعده سلطنت قلمروها و موارد کاربردی مشخص شده است.
همان طور که دیدیم، در حدیث منقول از رسول الله صلی الله علیه و آله وسلّم صرفا به تسلط بر اموال تصریح شده (الناس مسلطون علی اموالهم) و به موضوع سلطنت بر «نفس» اشاره ای نگردیده؛ ولی در بعضی از متون فقهی، واژه «و انفسهم» به «اموالهم» عطف گردیده است. ظاهرا علت این امر آن است که در چند آیه از قرآن مجید چنین عطفی وجود داشته است و نساخ و کاتبین متون مزبور به دلیل انس ذهنی به آیات مزبور، دچار چنین اشتباهی شده اند؛ اما فقهای معاصر با اضافه کردن قاعده اولویت، تسلط بر نفس را استنتاج کرده اند. در کتاب مستمسک العروة الوثقی آمده است که انجام عبادات صبی مشروط به اذن والدین یا پدر نیست، چرا که چنین شرطی با اصل تسلط بر نفس که بنا بر قاعده اولویت از اصل تسلط بر اموال استفاده می گردد، مخالف است. (اعتبار اذن الابوین او خصوص الابخلاف قاعدة السلطنة علی النفس المستفاد من دلیل قاعدة السلطنة علی المال بالفحوی).

💡 نزدیک شد ز شرم زبان را کشد به کام کلکم که در قلمرو نطق است مرزبان

💡 درین قلمرو ظلمت به جز ستاره اشک دلیل و راهبر و رهنما نباید داشت

💡 ز خط قلمرو حسن تو گشت زیر و زبر ز غفلت است دو چشم تومست خواب هنوز

💡 این بیستون قلمرو برق جمال ‌کیست هر سنگ دارد آتش شوق‌ گداز خویش

💡 روی زمین قلمرو سیلاب آفت است در رهگذار سیل چه آرام کرده‌ای؟

💡 از دامگاه حادثه،پای سبکروان چون خامه از قلمرو مسطر کند گذر