دانشنامه اسلامی
[ویکی نور] قاطعة اللجاج فی تحقیق حق الخراج، تألیف شیخ على بن حسین کرکى، معروف به محقق کرکى، محقق ثانى (م 940 ه ق) در اهمیت خراج در حکومت اسلامی
این رساله یکی از بیست و هشت رساله ای است که در مجموعه ای سه جلدی به نام رسائل المحقق الکرکی با تحقیق محمد حسون به چاپ رسیده است.
در طول تاریخ، فقهای بزرگ امامیه با مسائل مستحدثه ای روبه رو بوده اند که با سبک و روش اجتهادی که از معصومین علیه السّلام برای آنان به جای مانده و با استناد به عمومات قرآن و روایات معصومین علیه السّلام به آنها پاسخ داده اند.
یکی از مسائل مستحدثه که در زمان حکومت صفویه مطرح بوده مسالۀ خراج در حکومت اسلامی بوده، که محقق کرکی به بررسی و پاسخ گویی به این مهم اهتمام ورزیده که این خود سر منشا یک سلسله کتب فقهی در این زمینه گردیده است.
وی از آنچنان جایگاهی در حکومت صفویه برخوردار بوده که شاه طهماسب درباره اش نوشته است: انت احق بالملک لانک النائب عن الامام علیه السّلام و انما اکون من عمالک اقوم باوامرک و نواهیک.
صاحب حدائق نیز در مورد ادارۀ حکومت و گرفتن خراج توسط او می نویسد: رایت للشیخ احکاما و رسائل الی الممالک الشاهیة الی عمالها و اهل الاختیار فبها تتضمن العدل و کیفیة سلوک العمال مع الرعیة فی اخذ الخراج و کمیة و مقدار مدته.
