فروعات قاعده الشرط الفاسد

[ویکی فقه] در این مقاله مطالبی پیرامون قاعده الشرط الفاسد ارائه می گردد.
چنانچه بنابر مفسدیت شرط فاسد باشد، اگر مشروط له حق خود را که از ناحیۀ شرط فاسد حادث شده است، اسقاط کند؛ آیا معاملۀ واقعه صحیح می شود یا نه؟
← اشکال
در صورتی که انشای شرطی قبل از انشای بیعی تحقق یابد و شرط فاسد باشد، اگر بنابر افساد باشد آیا شرط مذکور در متن عقد مفسد است؟ وجوهی و اقوالی ذکر شده است که اختلاف مبانی و اقوال مذکور ناشی از تحقیق و پاسخ به این مطلب است که آیا شروط غیر مذکوره در متن عقد، چه آن عقد مبنیا علیه واقع شده و چه نشده باشد "(بناء علی الافساد") از حیث آثار و احکام همانند شرط داخل در عقد مفسد است؟
← تحقیق مطلب
چنانچه فساد شرط معلوم غیر عقلایی بودن آن باشد، گروهی از فقها ملتزم به عدم افساد شده اند؛ بدین معنی که در صورت غیر عقلایی بودن، شرط مورد بحث لغو و بلا اثر است و وجوب وفا ندارد و قهرا موجب تقیید عقد نمی شود که در صورت فساد شرط، عقد هم فاسد شود".
تنبیه چهارم
...

💡 اينك تفصيل مساءله ها و فروغ مطالب گذشته را ذكر مى كنيم، به گونه اى كه اطّلاعندارم كسى در تحرير فروعات آن بر من پيشى گرفته باشد، البتّه ادّعا نمى كنم كهاهل نظر هيچ اشكالى نمى توانند بر آن بگيرند، پس ‍ مى گويم:

💡 و همين جا است كه فساد يك توهم ديگر روشن مى شود و آن توهمى است كه جمعى از علمايعنى آنهائى كه به اصطلاح متخصص ‍ در علم الاجتماع هستند كرده و گفته اند: حقيقت دين وغرض اصلى آن تنها اقامه عدالت در اجتماع است ومسائل عبادتى فروعات آن غرض است و تنها علامتى است براى اينكه معلوم شود كسى كهمثلا نماز مى خواند متدين به دين هست، هر چند نماز خواندنش ‍ ناشى از عقيده به خدا و بهفرض عبوديت خدا نباشد.

💡 جوانان عزيز! يكى ديگر از فروعات دين ما روزه است. معناى اصطلاحى روزه آن است كهانسان مكلّف براى انجام فرمان خداوند از اذان صبح تا اذان مغرب چيزهاى كه روزه راباطل مى كند از انجام آنها خوددارى نمايد.

💡 و در اينجا فروعاتى كه در كتب فقه هست راجع به اينكه اگر جانى عصبه نداشت آزادكننده او ضامن خونبهاى قتل خطائى او است، و اگر آزاد كننده نداشت ضامن جريره او عهدهگير آنست و اگر ضامن جريره هم نداشت ديهقتل خطائى او را امام بعهده مى گيرد. لكن چون فائده مهمى در اين فروعات نيست متعرضآن نمى شويم.