فراصوت شناسی

{ultrasonics} [فیزیک] بررسی و کاربرد امواج صوتی با بسامد فراتر از آستانۀ شنوایی گوش انسان

فَراصوت شناسی (ultrasonics)
شاخه ای از فیزیک، برای بررسی نظری و کاربردی فراصوت. منظور از فراصوت، امواج صوتی با بسامدهایی است که از حد شنوایی گوش انسان فراتر و بسامدشان بیشتر از حدود ۲۰ کیلوهرتز است. قدیمی ترین کاربرد عملی فراصوت آشکارسازی زیردریایی ها درخلال جنگ جهانی اول با استفاده از تپ های صوتی بازتابیده شده از آن ها بوده است. امروزه، در صنایع برای آزمون های غیرمخرب مواد، و در پزشکی برای تصویربرداری از اندام های داخلی و جنین های در حال رشد از همین اصول (روبش فراصوتی) استفاده می کنند. از روش های فراصوتی بسیار پُرقدرت برای نظافت، جوشکاری پلاستیک ها، و خردکردن سنگ کلیه ها، بدون نیاز به جراحی، بهره گیری می کنند.

💡 همچنین همستر گاهی از حس بویایی‌اش در شناسایی جنسیت، فرومون و جای مواد خوراکی استفاده می‌کند. همسترها به سروصدا بسیار حساس‌اند و می‌توانند امواج فراصوت را بشنوند و از راه آن با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.

💡 حفظ سرعت فراصوت، بدون استفاده از پس‌سوز، باعث صرفه‌جویی در مقادیر زیادی سوخت شده و برد و استقامت و پایداری جنگنده را تا حد زیادی افزایش می‌دهد.

💡 ساده‌ترین روش تصویربرداری می‌باشد که در آن مبدل فراصوت یک خط از ارگان مورد نظر را اسکن کرده و اکوهای دریافتی را بر حسب عمق رسم می‌کند. این روش برای از بین بردن تومور و یا سنگ در بدن استفاده می‌شود که در آن با استفاده از امواج فراصوت محل تمرکز امواج تخریب کننده به‌دست می‌آید.

💡 پزشک ممکن است یک اسکن فراصوت را برای بررسی شرایط سرخرگ‌های کاروتید که سرخرگ‌های اصلی منتهی به مغز هستند را توصیه کند. اسکن‌های فراصوت از فرکانسهای بالا برای تصویربرداری از بافت‌های نرم مغز مانند سرخرگها استفاده می‌کنند.

💡 از دستگاه لیزر استفاده میشود سپس گلبول های قرمز با دریافت انرژی گرم شده و مقداری از انرژی خود را به صورت فراصوت از دست میدهند که توسط پروب های اولتراسوند جذب و تصویر مقطع پس از محاسبات ریاضی حاصل به عمل می آید.

💡 همان‌طور که در شکل نمایش داده شده‌است، روش دیگر ترکیب استفاده از نمک مس(II) هیدرازین کربوکسیلات با فراصوت یا گرما در آب برای به وجود آوردن واکنش فعال است.