سریه زید بن حارثه به عیص

[ویکی فقه] سریه زید بن حارثه به عیص در جمادی الاولی سال ششم هجری و به دستور پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم)، زِید بن حارِثه را به همراه یکصد و هفتاد سوار به سوی کاروان قریش اعزام فرمود. و با پیروزی مسلمانان به سرانجام رسید.
"سریة" به گروهی از سپاه گفته می شود که به دستور رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) به سوی مکانی و برای انجام ماموریتی اعزام می شدند، بدون آنکه پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) همراه آنان خارج شود.
شخصیت زید بن حارثه
نام کامل وی "زِید بن حارِثَة بن شُرَحبِیل بن کَعب بن عَبد العُزّی ابن اِمرِئ القِیس الکَلبی" است. مادر زید، "سَعدی"، دختر "ثَعلَبَة بن عَبد عامر بن افلت بن سلسله" و از قبیله «بنی معن» از قبیله «طِیّ» است. وی پسر خوانده پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) بوده است. در اینکه وی چگونه به مکه آمده و به محضر پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) رسیده، نوشته اند که "سَعدی"، مادر "زِید بن حارِثَة" او را به همراه خود برای دیدار قومش به همراه خویش برد؛ امّا در بین راه عده ای به آنان حمله کرده و زید را به اسارت بردند و در بازار «عکّاظ» به فروش گذاشتند."حکیم بن حزام"، برادرزاده خدیجه در سفری که از شام برمی گشت، او را به همراه چند تن دیگر خریده و به مکه آورد. پس از آنکه "خدیجه" به دیدن "حکیم بن حِزام" آمد، زید را به خدیجه بخشید و خدیجه نیز او را به رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) اهدا کرد. زید سرانجام در جنگ مؤته به شهادت رسید.
کاروان تجاری قریش
در مدینه به رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) خبر رسید که کاروانی متعلق به قریش، از شام به سوی مکه در حرکت است. مصادرۀ این کاروان، علاوه بر تضعیف قدرت و روحیۀ مشرکین، می توانست جبران کنندۀ برخی از صدماتی که از ناحیۀ مشرکین بر مسلمانان وارد شده بود باشد؛ چرا که مشرکین در آزار رساندن و اذیت مسلمانان از هیچ تلاشی دریغ نکرده بودند، به خصوص آنکه اموال مسلمانان نیز توسط مشرکین در مکه مصادره شده بود.
اعزام سپاه به منطقه عیص
...

💡 85- زيد بن حارثه، پسر بچه اى از اهالى سوريه بود كه او را به سرقتبردند و در مكه فروختند. حكيم بن حزام او را براى عمّه خود، حضرت خديجه - عليهاالسّلام - همسر پيغمبر ابتياع كرد و بعدها توسط پيغمبر - صلّى اللّه عليه وآله - آزادشد و پسر خوانده پيغمبر گرديد. زيد بعدها، از افسران مشهور اسلام شد. (مترجم ).

💡 حارثه: (اى رسول خدا! به دنيا بى ميل هستم، شب را (براى عبادت ) بيدارم، و در روزگرم (به خاطر روزه ) تشنگى را تحمل مى كنم، گويا عرش ‍ خدا را مى نگرم كه براىحساب رسى مردم در قيامت، نهاده شده، و گويا بهشتيان را مى نگرم كه با همديگرملاقات مى نمايند، و گويا ناله دوزخيان را كه در دوزخ عذاب مى شوند، مى شنوم ).

💡 پس حضرت نيز چنين كرد و فرمود: خداوندا! شهادت را روزى اش گردان ! چند روز بعد،حارثه، به فرمان رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در جنگى شركت جست. جنگشروع شد و او نفر هشتم و يا نهمى بود كه به فيض شهادتنايل آمد. در روايتى ديگر كه كلينى از ابوبصيرنقل مى كند، حارثه دهمين نفرى است كه بعد از جعفر بن ابى طالب به شهادت مىرسد.(170)

💡 جنگ موته (واقع در سرزمين شام ) در ماه جمادى الاولىسال هشتم هجرى، روى داد. در اين جنگ، پيغمبر - صلّى اللّه عليه وآله - زيد بن حارثه(غلام آزاد شده خود را كه فردى مسيحى از اهل شام بود ) به فرماندهى لشكر برگزيد وفرمود: اگر وى شهيد شد، جعفر بن ابيطالب فرمانده باشد. و اگر او هم به شهادترسيد، عبداللّه بن رواحه فرمانده است.

💡 همينكه اين گفته پيامبر صلى الله عليه و آله را حارثه شنيد، خدمت پيامبر آمد و عرضكرد: يا رسول الله من و مالم مخصوص خدا و پيامبر او است، بخدا قسم نزد من چيزى ازآنچه مى گيرى دوست تر نيست، و آنچه شما بستانيد نزد من محبوب تر از آن است كهبرايم مى گذاريد. پيامبر عليه السلام درباره اش دعا فرمود و دستور داد فاطمه عليهالسلام را بخانه او ببرند.