واژه «ساعت ریگی» در زبان فارسی به معنای ساعت شنی یا همان ساعت ماسهای است که برای اندازهگیری زمان از جریان شن یا ریگ در یک محفظه شیشهای استفاده میکند. این ابزار یکی از وسایل قدیمی سنجش زمان به شمار میرود که پیش از رواج ساعتهای مکانیکی و دیجیتالی کاربرد فراوانی داشته است. در این وسیله دو محفظه شیشهای به وسیله یک باریکه به هم متصل هستند و شن از بخش بالایی به بخش پایینی در مدت زمان مشخصی منتقل میشود. «ساعت ریگی» از این جهت به این نام شناخته میشود که ماده اصلی آن ریگ یا ماسه بسیار ریز است که حرکت آن نشاندهنده گذر زمان است. این وسیله در گذشته برای اندازهگیری زمانهای کوتاه مانند سخنرانی، پختوپز یا فعالیتهای روزمره استفاده میشده است. عملکرد آن بسیار ساده اما دقیق در محدوده زمانی مشخص طراحی شده است و وابسته به جریان یکنواخت دانههای شن میباشد. در فرهنگهای مختلف، ساعت ریگی نمادی از گذر زمان و محدود بودن عمر انسان نیز به شمار میآید. این وسیله علاوه بر کاربرد عملی، در آثار هنری و ادبی نیز به عنوان نشانهای از ناپایداری زمان مورد استفاده قرار گرفته است. امروزه با وجود ساعتهای پیشرفته، ساعت ریگی بیشتر جنبه تزئینی و نمادین پیدا کرده است. در مجموع، این ساعت به ابزاری گفته میشود که با استفاده از جریان شن، زمان را به صورت سنتی و ساده اندازهگیری میکند.
ساعت ریگی
لغت نامه دهخدا
ساعت ریگی. [ ع َ ت ِ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) ساعت رملی. ساعت شنی. رجوع به ساعت ماسه ای شود.
فرهنگ فارسی
ساعت شنی