رساله فی تواریخ النبی و الال علیهم السلام

[ویکی نور] رساله فی تواریخ النبی و الآل علیهم السلام. رسالة فی تواریخ النبی و الآل علیهم السلام، رساله ای مختصر و جامع درباره شرح احوال شخصی معصومین است که توسط علامه شوشتری تدوین شده است.
مؤلف، اثر خود را در 9 فصل تنظیم کرده به ترتیب از مباحث زیر سخن گفته است: موالید، وفیات، محل تولد و وفات، مادر، همسران، فرزندان، نسل و فرزندان مشهور و صالح. فرزندانی که درباره آنان مذمتی وارد شده است و فصل آخر نمونه ای از اخلاق حسنه حضرات معصومین.
مؤلف در این کتاب بنا بر نقل گزارش های تفصیلی یا نقل حوادث زندگی و سیره ائمه نداشته بلکه فقط در صدد بیان زمان حوادث و نام خانواده و منسوبین ایشان بوده است. و به حق باید گفت اثری بی نظیر درباره تدوین کرده که پیش از او و پس از او کسی چنین نکرده است. زیرا دیگر آثار مشابه در موضوع احوال شخصی و تاریخ موالید و وفیات و نام بستگان معصومین، به این جامعیت نیست و مرحوم شوشتری با تتبعی تحسین برانگیز، تمامی اقوال را آورده و گاه به نقد و بررسی آنها نیز پرداخته است.
مؤلف هنگام بیان تاریخ ها و نام افراد، به تفصیل از منابع خود که مصادر تاریخ و حدیث شیعه و اهل سنت هستند، یاد کرده و در پاورقی نیز به صفحات آنها اشاره شده است.
در فصل مربوط به فرزندان شایسته ائمه، از کسانی چون: ابوالفضل العباسعلیه السلام و فرزندان او، محمد بن حنفیه، جعفر بن علی علیه السلام، قاسم و ابوبکر و عبداللّه پسران امام مجتبی علیه السلام، حسین بن علی صاحب فخّ، علی اکبر فرزند امام حسین علیه السلام، زید بن علی بن الحسین علیه السلام نام برده می شود. در فصل مربوط به فرزندان مذمت شده، از کسانی چون: عبید اللّه بن علی علیه السلام، حسن مثنّی، حسن مثلّث، عیسی بن زید بن علی بن الحسین علیه السلام، حسن أفطس، عبداللّه أفطح، موسی مبرقع، جعفر کذّاب و... یاد می شود.

💡 او یکی از تاریخ‌نگاران برجسته، اما گمنام تاریخ می‌باشد. دانشوری آگاه به تواریخ و اخبار دولت‌ها، شاهان و رویدادهای زمان خود بوده‌است. وی رویدادهای چند دوره مشخص را هم از لحاظ زمانی و هم از حیثیت مکانی، به دو صورت همگانی و ویژه نگاشته‌است. ثبت تاریخ عمومی جهان اسلام در سده‌های چهارم و پنجم هجری و اخبار و حوادث ایران زمین و عراق عرب از دوره بوییان (آل بویه) تا عباسیان به مدت ۶۰ سال و همچنین وقایع دوره سلجوقی، از فعالیت‌های او می‌باشد.

💡 هنگامی که اشکانیان در دوران بلاش پنجم (ح. ۱۸۰–۱۹۱ میلادی) چیرگی خود بر ارمنستان را در سال ۱۸۰ میلادی استوار ساختند، توجه خود را بر مداخله در ایبری(گرجستان کنونی) متمرکز نمودند. براساس تواریخ قرون وسطی گرجستان، بلاش پنجم به اشراف سرکش ایبری یاری رساند تا برادر همسرش آمازاسپ دوم ایبری که آخرین فرناوازی بود را سرنگون ساخته و پسرش رِو اول را جایگزین وی کنند. حکومت او (۱۸۹–۲۱۶ میلادی) سرآغاز حکومت دودمان اشکانیان ایبری بود.