خوف هامان

«خوف هامان» در متون تفسیری قرآن کریم به ترس و وحشتی اشاره دارد که هامان، وزیر و از نزدیکان فرعون، نسبت به آینده حکومت فرعونیان و تهدیدی که از سوی بنی‌اسرائیل متوجه آن بود، تجربه می‌کرد. این مفهوم بر اساس آیه‌ای از سوره قصص شکل گرفته است که در آن خداوند اراده خود را بر نجات مستضعفان و وارث کردن آنان در زمین بیان می‌کند. در این آیه، به‌طور خاص به فرعون، هامان و سپاهیانشان اشاره شده که از تحقق وعده الهی و ظهور قدرتی از میان بنی‌اسرائیل در هراس بودند. این ترس در حقیقت ناشی از آگاهی یا احساس آن‌ها نسبت به از بین رفتن سلطه سیاسی و فروپاشی نظام قدرتشان بوده است. مفسران قرآن این خوف را به‌عنوان نمونه‌ای از ترس حاکمان ستمگر در برابر اراده الهی و تغییرات تاریخی تفسیر کرده‌اند. هامان در این روایت قرآنی به عنوان یکی از ارکان حکومت فرعون معرفی می‌شود که در تثبیت قدرت او نقش مهمی داشته است. خوف او تنها یک ترس شخصی نبود، بلکه بازتابی از اضطراب ساختار قدرت فرعونی در برابر وعده الهی بود. این مفهوم نشان می‌دهد که نظام‌های مبتنی بر ظلم و استضعاف در برابر تحول تاریخی و اراده الهی دچار بیم و نگرانی می‌شوند. در نتیجه، «خوف هامان» نمادی از ترس قدرت‌های ستمگر از سقوط و نابودی در برابر جریان حق و عدالت است. این اصطلاح در ادبیات تفسیری برای توضیح وضعیت روانی و سیاسی حکومت فرعون در برابر بنی‌اسرائیل به کار می‌رود.

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] خوف هامان (قرآن). یکی از مصادیق خائفان، هامان است. در این مقاله آیات مرتبط با خوف هامان معرفی می شوند.
ترس و وحشت هامان به جهت از بین رفتن حکومت فرعونى و هلاکت شان به دست مولودى از بنی اسرائیل: وَ نُرِیدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِینَ وَ نُمَکِّنَ لَهُمْ فِی الْأَرْضِ وَ نُرِیَ فِرْعَوْنَ وَ هامانَ وَ جُنُودَهُما مِنْهُمْ ما کانُوا یَحْذَرُونَ.
قصص/سوره۲۸، آیه۵.
۱. ↑ قصص/سوره۲۸، آیه۵.
مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۳۲، ص۴۷۱، برگرفته از مقاله «خوف هامان».
...