خلخالی محمدکاظم

[ویکی نور] سید محمدکاظم خلخالی، فرزند سید زین العابدین، یکی از اعلام بزرگ شیعه در قرن چهاردهم هجری است.
وی در سال 1270ق، در یکی از قراء خلخال متولد شد و مقدمات علوم و سطوح فقه و اصول را در شهرستان رشت و قزوین به پایان برد و سپس عازم حوزه نجف اشرف گردید. چند سالی از محضر آیت الله رشتی و آخوند خراسانی استفاده نمود و خود در زمره مجتهدین و مدرسین قرار گرفت.
وی سال ها در استان گیلان و آذربایجان از مروجین بزرگ مذهب بود و در مسافرت ها، با اعلام بزرگ تهران، مخصوصا شیخ فضل الله نوری در تماس بود. بعد از زیارت خانه خدا بنا به دعوت اهالی تبریز و اصرار حاج میرزا جواد تبریزی، ساکن در این شهر گردید و چند سالی به خدمات مذهبی و ارشاد شیعیان اشتغال داشت.
ایشان به واسطه علاقه به عتبات و صمیمیتی که با علامه یزدی داشت، اواخر عمر را تا سال 1336ق، ساکن نجف اشرف بود، چند سال در جمله آیات بزرگ و مدرسین علمای نجف به تدریس اشتغال داشت و سرانجام در سال مذکور، همان جا، وفات نمود.
یکی از آثار مهم ایشان عبارت است از: «فقه الإمامیة، قسم الخیارات».
خاندان ایشان همگان از ساداتی جلیل القدر بودند. پدر و فرزندان او، همچنین برادرانش سید محمد، سید حسن، سید حسین و سید فاضل و اولاد و احفاد آن ها، از آیات معروف و حجج بزرگ اسلام بوده و هستند.

💡 میرزا محمدکاظم از سوادی در حد عادی برخوردار بوده‌است اما در عین حال به فرهنگ و دانش عشق می‌ورزیده‌است و نگارش کتاب عالم‌آرای نادری از سوی او مؤید همین نکته‌است. در کتاب اشعاری از محمدکاظم وجود دارد که سطح پایین است.

💡 وی شش سال در محضر فقهی حبیب‌الله رشتی (م ۱۳۱۲ ق.) زانو زد، خارج فقه را نزد محمدکاظم یزدی (م ۱۳۳۷ ق.) آموخت، دو دوره کامل درس خارج اصول فقه ملا محمدکاظم خراسانی معروف به آخوند خراسانی (م ۱۳۲۹ ق.) را درک کرد و از وی اجازهٔ اجتهاد گرفت. تنکابنی از برجسته‌ترین شاگردان آخوند می‌باشد.

💡 آثار شناخته‌شدهٔ او بین سال‌های ۱۲۷۸ تا ۱۳۱۸ قمری نوشته شده‌است. میرزا محمدکاظم تهرانی در سال ۱۳۲۵ قمری در گذشت.