«خطاب استعطاف» عبارتی ادبی است که به معنای درخواست و التماس مؤدبانه از کسی با لحنی نرم و ملایم میباشد. در لغت، «خطاب» به معنای سخن گفتن یا خطاب کردن کسی است و «استعطاف» یعنی درخواست کردن با التماس و اظهار نیاز. این اصطلاح در متون دینی، ادبی و حقوقی به کار میرود و معمولاً وقتی شخصی از مقام بالاتر یا کسی که اختیار دارد چیزی طلب میکند، استفاده میشود. در کاربرد ادبی، خطاب استعطاف میتواند در قالب شعر یا نثر بیان شود و بار عاطفی و محبتآمیز داشته باشد. در امور حقوقی و اداری، خطاب استعطاف ممکن است در نامهها یا درخواستها برای تأمین حقی یا حل مشکلی به کار رود، با رعایت ادب و احترام. این نوع خطاب معمولاً با لحنی مؤدبانه و غیرتوهینآمیز بیان میشود و هدف آن ترغیب طرف مقابل به قبول درخواست است. به عبارت دیگر، خطاب استعطاف نوعی گفتار است که در آن هم درخواست و هم احترام همزمان دیده میشود و بار معنایی نرم و انسانی دارد.
خطاب استعطاف
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] خطاب استعطاف، خطاب در مقام مهربانی به مخاطب است.
«خطاب استعطاف» را «تحنن» نیز می گویند.
معنای لغوی تحنن و استعطاف
«استعطاف» در لغت به معنای طلب مهربانی، و «تحنن» به معنای مهربانی کردن است. هرگاه گوینده بخواهد به مخاطب مهربانی کند، از این نوع خطاب استفاده می کند.
مثال خطاب استعطاف
(قل یا عبادی الذین اسرفوا علی انفسهم لا تقنطوا من رحمة الله…)؛ «بگو ای بندگان من که بر خویشتن زیاده روی روا داشته اید از رحمت خدا نومید مشوید…». خداوند بندگان گناهکار خود را مورد نوازش و مهربانی قرار داده، به آن ها بخشش و مغفرت خود را نوید می دهد.
