خاوره کوتل

💡 گذشته از کوتل خیر خانه الی استان تاریخی پروان، یعنی بین استان پروان و استان کابل، وادی سرسبز و شاداب، با مناظر طبیعی زیبا و دره‌های حاصل خیز را کوهدامن می‌نامند.

💡 بعد از سقوط غرب کابل و کشته شدن عبدالعلی مزاری، شفیع وارد پاکستان می‌شود و از پاکستان به مزار شریف می‌رود و مدتی را صرف خرید سلاح، تجدید قوا و جمع‌آوری نیروهایش می‌کند و بعد از آن وارد مناطق مرکزی می‌گردد و در تمام مناطق هزاره‌جات پوسته‌های امنیتی ساخت که مهم‌ترین پایگاه‌هایش در ولسوالی شیخ‌علی، دره ترکمن، کوتل حاجی گک، حمزه‌کلا شش‌پل و دره عراق موقعیت داشت.

💡 تپه کوتلان مربوط به سدهٔ ۸–۶ ه.ق است و در شهرستان ارومیه، بخش مرکزی، دهستان روضه‌چای، روستای کوتلان واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ آبان ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۳۵۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

💡 جمرود در مناطق قبیله‌ای فدرال گنجانده شده‌است. جمرود از طریق جاده و راه‌آهن به پیشاور و بقیه کشور وصل می‌شود و به نوبه خود محل اتصال لندی کوتل با پیشاور و سایر کشور است. لندی کوتل در مرز پاکستان و افغانستان واقع شده‌است. دره جمرود که در منتهی‌الیه خیبر و بین آسیای جنوبی و آسیای میانه واقع شده‌است به عنوان گذرگاه تجاری استفاده می‌شود. از این نظر اهمیت نظامی این منطقه و شهرک نیز بالاست.

💡 گذرگاه واخجیر یا دهنهٔ واخجیر یا کوتل وجیر نام گردنه‌ای در ارتفاع ۴۹۲۳ متری در هندوکش و منتهی‌الیه خاوری دالان واخان است که به مرز افغانستان و چین ختم می‌گردد. این گذرگاه تنها مسیر مواصلاتی میان افغانستان و چین است که واخان را به شهرستان خودمختار تاشکورگان تاجیک در سین‌کیانگ ارتباط می‌دهد.