خازن علی بن محمد

[ویکی نور] «علی بن محمد بن ابراهیم شیحی» مشهور به «خازن» از مفسرین، فقهاء، و صوفیه قرن هفتم و هشتم هجری است. وی در 678ق در بغداد متولد و در 741ق در حلب درگذشت. کنیه او را ابوالحسن و لقبش را علاءالدین ذکر کرده اند.
سلامی او را به سبب انتساب به شهر شیحه، در نزدیکی حلب، شیحی خوانده است. شهرت او به خازن به سبب آن است که کتابدار خانقاه سُمیساط (منسوب به ابوالقاسم علی بن محمد سُمیساطی) بود.
شرح حال نگاران، جزئیات زندگی وی را ذکر نکرده اند، جز آنکه او را از زمره اهل علم، نویسندگان و صوفیان دانسته اند.
خازن از محیی الدین عبدالمحسن بن محمد معروف به ابن دَوالیبی، واعظ و محدّث مستنصریه بغداد، حدیث فراگرفت. سپس به دمشق رفت و در آنجا از عالمانی مانند تقی الدین سلیمان بن حمزه حنبلی مقدسی (متوفی 715ق)، قاسم بن مظفر بن محمد بن عساکر (متوفی 723ق)، عیسی بن مطعم (متوفی 719ق) و احمد بن ابی طالب معروف به ابن شحنه (متوفی 730ق)، حدیث شنید.
خازن در زمینه های فقه، حدیث، تاریخ و تفسیر، آثاری داشته است که ظاهراً جز تفسیر، باقی آثار وی موجود نیستند. او در فقه بر مذهب شافعی بود و شرحی بر کتاب عمدة الاحکام عبدالغنی مقدسی با عنوان عُدّة الافهام فی شرح عمدة الاحکام نگاشت.
وی در حوزه حدیث، کتاب «مقبول المنقول من علمی الجدل و الاصول» را در ده جلد تألیف کرد. او در این کتاب، احادیث کتب ستّه، مُسند احمد بن حنبل، مُوطّأ مالک و سننِ دارْقُطنی را جمع آوری کرده است.