جواهر الاخبار بخش تاریخ ایران از قراقویونلو تا سال 984 هـ ق

[ویکی نور] جواهر الاخبار بخش تاریخ ایران از قراقویونلو تا سال 984 هـ.ق. «جواهر الاخبار»، اثر بوداق منشی قزوینی، تاریخ عمومی است که رویدادهای مختصر عالم و ایران از ابتدای آفرینش تا زمان مؤلف را بیان می کند.
کتاب به زبان فارسی بوده و در سال 984ق به نگارش رسیده است و محسن بهرام نژاد، بخشی از آن که مربوط به تاریخ ایران می باشد را در سال 1375ش با عنوان «جواهر الاخبار: بخش تاریخ ایران از قراقویونلو تا سال 984ق» گردآوری و تصحیح کرده است.
انگیزه مؤلف، آرزو و ذوق او در نگارش تاریخ بوده است.
آنچه باعث اهمیت کتاب گردیده، آن است که مطالب، تنها شرح حوادث و رویدادهای تاریخی نیست، بلکه مؤلف تا اندازهای مسائل اجتماعی و اقتصادی زمان خود را توصیف نموده است.
اصل کتاب، در یک دیباچه، دو مقدمه و یک خاتمه ارائه شده؛ ولی کتاب حاضر که با مقدمه مصحح آغاز شده، در بردارنده قسمت چهارم از مقدمه دوم و خاتمه است که شامل حوادث تاریخی ایران در روزگار دو سلسله قراقویونلو و آق قویونلو و همچنین بیان ظهور و بسط قدرت سلسله صفویه تا آغاز سلطنت شاه اسماعیل دوم می باشد.

💡 خاندان ملکشاهی چمشگزک در اندک مدتی قدرت و نیروی زیادی پیدا کرده و بر بسیاری دیگر از نواحی آن اطراف استیلا یافتند و حتی در دوران حکومت مغول، تیموریان و سلاطین قراقویونلو امارت خود را حفظ کردند.

💡 بعد از جلایریان، ترکمنهای قراقویونلو حکومتی در کردستان تشکیل دادند که بعدها توسط ترکمنهای آق‌قویونلو از این مناطق به عقب رانده شدند.

💡 اقوام کوچنشین قراقویونلو از سال ۱۴۱۱ تا ۱۴۶۷ میلادی و آق قویونلو از سال ۱۴۶۷ تا ۱۵۰۲ میلادی بر ارمنستان مسلط و حاکم شدند برای تصاحب بیشتر سرزمین‌ها اغلب با خودشان می‌جنگیدند کشور را ویران و ساکنان را غارت می‌کردند.

💡 دورهٔ تیموریان به رغم نابسامانی و منازعات داخلی و درگیری امیران این خاندان با ترکمانان قراقویونلو، دوره رونق فرهنگ، ادبیات، تاریخ، ریاضی و نجوم بود. دربارهای هرات، سمرقند، شیراز، تبریز و اصفهان به سبب هنرپروری و هنرمندی فرمانروایان تیموری، محل تجمع و آمد و شد هنرمندان و ادیبان برجسته بود.