دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] جمع ابوبکر بن ابی قحافه، جمع آوری قرآن توسط خلیفه اول است.
منظور از جمع ابوبکر - به عقیده معتقدان به جمع آوری قرآن کریم پس از عصر نبوت رسول خدا - آن است که قرآن کریم به دستور ابوبکر و به پیشنهاد عمر و پس از کشته شدن بسیاری از قاریان و حافظان قرآن در جنگ یمامه، توسط زید بن ثابت و از روی نوشته های مختلف قرآنی و نیز شهادت شاهدانی از صحابه جمع آوری شد. این مصحف بعدها به عمر و سپس به حفصه منتقل شد و بنا به پاره ای از روایات اهل سنت، این مصحف اساس مصحف عثمانی است.
نظر محققان در مورد جمع قرآن
اما بسیاری از محققان از جمله زرکشی، زرقانی، عبدالصبور شاهین، آیت الله خویی، آیت الله معرفت، دکتر صبحی صالح و علامه جعفر مرتضی عاملی معتقدند جمع قرآن در زمان رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلّم انجام شده است.آیت الله خویی در این باره می فرماید: «انتساب جمع قرآن به خلفا، امری است موهوم و مخالف کتاب، سنت، عقل و اجماع. حتی اگر بپذیریم که ابوبکر در ایام خلافتش قرآن را جمع آوری کرد، بدون شک این کیفیت جمع که در روایات اهل سنت آمده، دروغ است و جمع قرآن مستند به تواتر میان مسلمین بود…».صاحب کتاب التمهید نیز معتقد است: «تنظیم و ترتیب قرآن به صورت مصحف کار زید نبود؛ بلکه زید قرآن را در صحیفه هایی قرار داد…؛ لذا کار او جمع و نگهداری از پراکنده شدن و از بین رفتن بود؛ از این رو، زید آن مجموعه را «مصحف» ننامید.
عناوین مرتبط
جمع بین اللوحین.
