دانشنامه اسلامی
[ویکی اهل البیت] این صفحه مدخلی از دانشنامه جهان اسلام است
جابر بن ثمره از صحابه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله هستند. مورخان و رجال شناسان نام کامل وی را جابر بن سَمُرَة بن عمرو بن جُنادة بن جُنْدَب سُوائی و کنیه اش را ابوعبداللّه یا ابوخالد ذکر کرده اند.
جابر بن ثمره به قبیلة بنی سُواءَة بن عامر بن صَعْصَعة منسوب است. پدرش از صحابة پیامبر و مادرش خالده، خواهر سعد بن ابی وَقّاص (متوفی 55) صحابی معروف پیامبر بود. از تاریخ تولد جابر اطلاع دقیقی در دست نیست. وی به همراه پدرش در رکاب دایی خود سعد بن ابی وقاص در فتح مدائن (سال 16) شرکت داشت و پس از آن با پدرش در کوفه ماندگار شد. به نوشته ذهبی، (1402، ج3، ص186) وی به هنگام ایراد خطبه مشهور خلیفه دوم در سال 16 در منطقة جابیه (حوالی دمشق)، حضور داشته است.
جابر 146 حدیث از پیامبر روایت کرده که بخاری (ج1، ص183، 185) و مسلم بن حجاج (ج1، ص275، 321) تنها اندکی از آنها را صحیح دانسته اند. علاوه بر این مؤلفانِ دیگرِ صحاح روایاتی از وی نقل کرده اند.
جابر علاوه بر پیامبر از برخی صحابه، از جمله علی بن ابی طالب، عمر بن خطّاب، ابوایوب خالد بن زید انصاری، سعد بن ابی وقاص و پدرش سمرة بن عمرو نیز روایت نقل کرده است.
راویانی چون اسود بن سعید هَمْدانی، تمیم بن طَرَفَه، حُصین بن عبدالرحمان، عامر بن سعد بن ابی وقاص و ابوخالد بَجَلی نیز از وی حدیث روایت کرده اند.
در منابع حدیثی اهل سنّت چون صحیح بخاری (ج8، ص127) و صحیح مسلم (ج2، ص1452ـ1453)، حدیثی با اختلافاتی اندک در متن از جابر نقل شده که بنابر آن پیامبر اکرم در جمعی از اصحاب ــ از جمله جابر که کودکی خردسال بوده و پدرش ــ گفته بودند که این امت دوازده امیر خواهد داشت. به گفته جابر پیامبر در ادامه سخن خود مطلبی گفته بودند که وی آن را نشنیده بود، اما پدرش سمره ادامه سخن پیامبر را برای او نقل کرد: این دوازده امیر جملگی از قریش اند.
در منابع حدیثی و احتجاجی امامیه به این حدیث در مقام تأیید اعتقاد شیعی دوازده امامی استناد شده است.
