توبه و قبولی گواهی
توبه میتواند سبب پذیرش گواهی قذفکننده شود. در آیه قرآن آمده است: و کسانی که زنان پاکدامن را متهم کنند و نتوانند چهار شاهد بیاورند، آنان را هشتاد ضربه شلاق بزنید و هرگز گواهیشان را نپذیرید؛ زیرا که این افراد فاسقاند. مگر کسانی که بعد از ارتکاب چنین عملی توبه کنند و رفتارشان را اصلاح نمایند، زیرا خداوند غفور و رحیم است.
مفسران در مورد این استثناء اختلاف نظر دارند. برخی معتقدند که این استثناء تنها به جمله اولئک هم الفاسقون مربوط میشود، در حالیکه برخی دیگر باور دارند که به جمله "ولا تقبلوا لهم شهادة ابداً" نیز بازمیگردد. اگر این استثناء به هر دو جمله ارتباط داشته باشد، نتیجه این خواهد بود که پس از توبه، گواهی چنین فردی پذیرفته میشود و حکم فسق در سایر زمینهها نیز از او برداشته میشود. اما اگر فقط به جمله اخیر مربوط باشد، تنها حکم فسق برداشته شده و گواهی تا پایان عمر بیاعتبار باقی خواهد ماند.
براساس قواعد اصول فقه، استثناهایی که بعد از چند جمله آورده میشوند معمولاً به جمله آخر متصل هستند؛ مگر اینکه قراین علیه این اصل وجود داشته باشند. در بحث حاضر، مفسران معتقدند که قراینی وجود دارد که نشان میدهد استثناء شامل هر دو جمله میشود. چراکه با برداشته شدن حکم فسق از طریق توبه، دلیل عدم پذیرش گواهی نیز به خودی خود رفع میشود.
روایات اهلبیت نیز بر پذیرش گواهی افراد توبهکننده تأکید دارند. امام صادق علیهالسلام این موضوع را روشن کرده و پاسخ دادهاند که اگر کسی توبه کند و رفتارش اصلاح شود، گواهی او پذیرفته خواهد شد. ایشان تصریح کردهاند: افرادی که میگویند توبه فقط میان انسان و خدا پذیرفته است ولی گواهی او تا ابد قبول نمیشود، نظر نادرستی دارند؛ زیرا به گفته امام باقر علیهالسلام، اگر توبه قابل قبول باشد و از فرد خیری مشاهده شود، گواهی او معتبر خواهد بود.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] توبه و قبولی گواهی (قرآن). توبه قذف کننده، سبب قبول گواهی وی می گردد.
والذین یرمون المحصنـت ثم لم یاتوا باربعة شهداء فاجلدوهم ثمـنین جلدة ولا تقبلوا لهم شهـدة ابدا واولـئک هم الفـسقون(و کسانی که زنان پاکدامن را متهم می کنند، سپس چهار شاهد (بر مدعای خود) نمی آورند، آنها را هشتاد تازیانه بزنید و شهادتشان را هرگز نپذیرید؛ و آنها همان فاسقانند! )
← تفسیر آیه
الا الذین تابوا من بعد ذلک واصلحوا فان الله غفور رحیم.(مگر کسانی که بعد از آن توبه کنند و جبران نمایند (که خداوند آنها را می بخشد) زیرا خداوند آمرزنده و مهربان است.)
محل شاهد در آیه
در اینکه این استثناء تنها از جمله" اولئک هم الفاسقون" است و یا به جمله" و لا تقبلوا لهم شهادة ابدا" نیز باز می گردد، در میان مفسران و دانشمندان گفتگو است، اگر به هر دو جمله باز گردد نتیجه اش این است که به وسیله توبه هم شهادت آنها در آینده مقبول است، و هم حکم فسق در تمام زمینه ها و احکام اسلامی از آنها بر داشته می شود. اما اگر تنها به جمله اخیر باز گردد، حکم فسق در سایر احکام از آنها برداشته خواهد شد، ولی شهادتشان تا پایان عمر بی اعتبار است.البته طبق قواعدی که در"اصول فقه" پذیرفته شده استثناهایی که بعد از دو یا چند جمله می آیند به جمله آخر می خورد مگر اینکه قرائنی در دست باشد که جمله های قبل نیز مشمول استثناء است، و اتفاقا در محل بحث چنین قرینه ای موجود است، زیرا هنگامی که بوسیله توبه حکم فسق برداشته شود دلیلی ندارد که شهادت پذیرفته نشود، چرا که عدم قبول شهادت به خاطر فسق است، کسی که توبه کرده و مجددا تحصیل ملکه عدالت را نموده از آن بر کنار می باشد. در روایات متعددی که از منابع اهل بیت ع رسیده نیز روی این معنی تاکید شده است، تا آنجا که امام صادق ع بعد از تصریح به قبول شهادت چنین افرادی که توبه کرده اند از شخص سؤال کننده می پرسد: " فقهایی که نزد شما هستند چه می گویند"؟عرض می کند: آنها می گویند: توبه اش میان خودش و خدا پذیرفته می شود اما شهادتش تا ابد قبول نخواهد شد! امام می فرماید:بئس ما قالوا کان ابی یقول اذا تاب و لم یعلم منه الاخیر جازت شهادته: " آنها بسیار بد سخنی گفتند، پدرم می فرمود: هنگامی که توبه کند و جز خیر از او دیده نشود شهادتش پذیرفته خواهد شد.
جمله سازی با توبه و قبولی گواهی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 نیست در مصر قبولی دل عزیزی هم چو او هر چه یوسف نیست زان در چشمِ من خوار آمده
💡 بهرغم مباحثات بسیار، هنوز ریشهٔ قابل قبولی برای نام «بلوچی» پیشنهاد نشدهاست.
💡 چنان حسن قبولی در ملامت نیست عرفی را که هر ساعت در آغوش آورد بیدادگر دونش