تعیین سمت قبله و تشخیص ظهر حقیقی مدینه

[ویکی فقه] تعیین سمت قبله و تشخیص ظهر حقیقی مدینه (کتاب). «رساله تعیین سمت قبله و تشخیص ظهر حقیقی مدینه منوره به اعجاز رسول الله صلی الله علیه و آله وسلّم»، تالیف علامه حسن زاده آملی و به زبان فارسی است. موضوع بحث در این رساله، تنها معجزه فعلی باقی خاتم الانبیاء، محمد مصطفی صلی الله علیه و آله وسلّم؛ یعنی تعیین سمت قبله مدینه توسط آن جناب است.
رساله، مشتمل بر یک مقدمه، شش عنوان مختلف و یک خاتمه است.
گزارش محتوا
حضرت استاد، ابتدا، به بیان اجمالی معجزات سفرای الهی که به دو قسم قولی و فعلی منقسمند، پرداخته و سپس قرآن را به عنوان سرسلسله معجزات قولی پیغمبر خاتم صلی الله علیه و آله وسلّم که برای همیشه باقی و برقرار است، معرفی می نمایند، آن گاه به ذکر تنها معجزه فعلی باقی آن جناب که همان تعیین قبله مدینه است، اشاره می کنند. استاد حسن زاده دام ظله، برای روشن شدن عظمت فعل رسول الله صلی الله علیه و آله وسلّم و آشکار ساختن چگونگی اعجاز آن، نکات و دقایقی را که تعیین سمت قبله بر آنها مبتنی است، مانند تعیین طول و عرض مکه مکرمه و طرق تحصیل دو قوس طول و عرض بلد مفروض و... بیان کرده و خاطرنشان می سازند که جناب رسول الله صلی الله علیه و آله وسلّم بدون اعمال آلات نجومی و قواعد هیوی و یا در دست داشتن زیج و دیگر منابع، طول و عرض جغرافیایی سمت قبله مدینه را در غایت دقت و استوا تعیین فرمود و به سوی کعبه ایستاد و فرمود: محرابی علی المیزاب. لازم به ذکر است که در قسمت پایانی رساله، به یکی دیگر از معجزات فعلی آن جناب که تعیین ظهر حقیقی است، اشاره شده است. تعیین ظهر حقیقی برای افراد رعیت بدون تحصیل خط زوال و نصب شاخص در سطح آن از طرق معموله فن، میسور نیست، ولی رسول خاتم صلی الله علیه و آله وسلّم بدون به کارگیری آلات نجومی و استعمال قواعد ریاضی، دیوار مسجد مدینه را در سطح دایره نصف النهار که همان خط زوال است، بنا کرد و اوقات نماز را از روی سایه آن، به طرز بدیعی معین فرمود.
وضعیت کتاب
این رساله، علاوه بر اینکه ضمن مجموعه ای به نام یازده رساله فارسی، به چاپ رسیده است، اخیرا به طور مستقل، توسط انتشارات قیام، در تیراژه ۵۰۰۰ نسخه، طبع و منتشر گردید. فهرست مطالب، در آخر رساله ذکر شده است.

💡 هزار شکر که قسّام رزق روز ازل مرا ز خوان محبّت وظیفه تعیین کرد

💡 تعیین خط ساعت ۱۶:۰۰ به وقت محلی در تاریخ ۷ مه برگزار شد.

💡 گفت مأمون که شرح گوی این را حاجت است این حدیث تعیین را

💡 من مستم و تعیین نتوانم کردن ای جان جهان هرچه توانی برگو

💡 ای دوست که زهره نیست جان را تا از تو نشان دهد به تعیین

💡 موئی ز میانت بتصور نتوان نیافت تعیین دهانت بعلامت نتوان کرد