تذکره بغراخانی

[ویکی نور] تذکره بغراخانی (تذکره مشایخ اویسیه). تذکره بغراخانی (تذکره مشایخ اویسیه)، از آثار نویسنده ای ناشناخته از درویشان سلسله اویسیه در قرن دهم هجری قمری، به زبان فارسی است که نویسنده در آن، جمعی از مردان و زنان صوفی را با القابی شگفت انگیز معرفی نموده و شرح حال و ویژگی هایشان را بدون استناد به هیچ منبعی ذکر کرده است.
در مقدمه سرپرست مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان، دکتر محمدمهدی توسلی که آن را در تاریخ بهمن 1376ش، نوشته، چنین آمده است: «... تذکره بغراخانی که نوشته مؤلفی ناشناخته است و حدود سده های 10 و 11 هجری نگارش یافته، از جمله آثار گران سنگ و یکی از تذکره های بی نظیر گنجینه درخشان ادب فارسی است. مصحح دانشمند این کتاب، آقای دکتر محمد منیر عالم، بررسی و تصحیح این اثر را به عنوان پایان نامه تحصیلی برای دریافت درجه دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران، حدود 25 سال پیش انجام داده و اکنون برای نخستین بار با همت همکاران این مرکز منتشر می شود».
این کتاب از مقدمه سرپرست مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان و مقدمه مصحح و مقدمه نویسنده و متن اصلی (شامل 3 مقصد و یک خاتمه) و تعلیقات تشکیل شده است.
برای آشنایی با روش و محتوای این اثر، توجه به نکات زیر کافی است:
برای اثر حاضر، فهرست تفصیلی مطالب در آغاز آن و فهارس فنی (اشخاص و جای ها) و فهرست منابع در پایان آن فراهم شده است. مصحح برای تصحیح اثر حاضر از تعداد قابل توجهی (109 کتاب) از منابع مهمّ به زبان فارسی، عربی و انگلیسی بهره برده است.

💡 امروز نیز آرامگاه او مورد احترام مردم اعم از مسلمان و هندوست. تذکره‌نویسان و شاعران در ستایش او سخن‌ها گفته و به وی کرامات و کارهای خارق‌العاده‌ای نسبت داده‌اند. از او آثار زیادی بجا مانده ازجمله کتاب‌های فواید السالکین و اسرارالاولیا. وی همچنین اشعار دلنشینی سروده‌است.

💡 غزنویان نخستین خاندان حکومت‌گر ایرانی پس از اسلام اند که تاریخ‌های سلسله‌ای مفصل و گرانباری دربارهٔ آن‌ها نگاشته شده و به یادگار مانده است از این روی سرگذشت روزگار آنان را بیش از پیش باید در تاریخ‌های سلسله‌ای جستجو کرد و آن گاه در دیگر گونه‌های منابع از جمله تاریخ‌های عمومی، محلی، وزارت، تذکره‌ها، آثار ادبی، و دیگر نوشته‌های مرتبط.

💡 شعرهای او شامل دیوانی از چندهزار بیت است که با خط خود نوشته‌است و در کتابخانه سلطان محمودمیرزا در پاریس نگهداری می‌شد که در حال حاضر سرنوشت آن مشخص نیست. غزلیاتی به سبک عراقی نیز از او در تذکره‌های دوران ناصری منتشر شده‌است.

💡 قدیمی‌ترین، جامع‌ترین و معتبرترین تذکرهٔ شاعران فارسی‌زبان، تذکرهٔ «لباب الالباب» تألیف «نورالدین یا سدیدالدین محمد عوفی» تذکره‌نویس و محقق نامی نیمهٔ دوم قرن ششم و آغاز قرن هفتم هجری است که کتاب خود را در سال ۶۱۸ به پایان رساند. این کتاب ترجمهٔ احوال تمام شاعران پس از اسلام تا زمان مؤلف را دربر دارد و از دیرباز مأخذ و سند معتبر تذکره‌نویسان و تاریخ‌نویسان ایران بوده‌است.

💡 از میان آثار پرشمار حسین مسرت کتاب «زندگی و شعر فرخی یزدی؛ پیشوای آزادی» (نشر ثالث، ۱۳۸۴)در بیست و چهارمین دوره کتاب سال و چهاردهمین دوره کتاب سال جهانی در بخش آثار تألیفی به مرحله نهایی داوری راه یافته‌است. همچنین کتاب دیگرش با نام تذکره میکده نیز در سال ۱۳۸۲ نامزد دریافت جایزه کتاب سال بود.